VẬN DỤNG GIÁ TRỊ NHÂN VĂN QUÂN SỰ VÀO

XÂY DỰNG NHÂN CÁCH THANH NIÊN QUÂN ĐỘI

HOA SÚNG

Một là, giá trị nhân văn quân sự Việt Nam góp phần trang bị tri thức, phát triển tư duy của thanh niên quân đội. Yêu cầu xây dựng quân đội hiện nay đòi hỏi thanh niên quân đội phải có trình độ tri thức ngày càng cao. Những tri thức thuộc giá trị nhân văn quân sự Việt Nam có vai trò đặc biệt quan trọng trong tổng thể những kiến thức thanh niên quân đội được trang bị. Mọi hoạt động của họ thường xuyên có sự xuất hiện trực tiếp hoặc gián tiếp những tri thức thuộc giá trị nhân văn quân sự Việt Nam.

Những tri thức thuộc giá trị nhân văn quân sự Việt Nam được hình thành trong tiến trình giáo dục - huấn luyện cùng với các tri thức khác. Khi được hình thành, phát triển nó lại có tác dụng thúc đẩy thanh niên quân đội tiếp thu các tri thức khác tốt hơn, bởi hệ thống các khái niệm, tri thức có tác dụng bổ sung, làm phong phú nhau. Những tri thức thuộc giá trị nhân văn quân sự Việt Nam có khả năng khơi dậy tiềm năng sáng tạo của thanh niên quân đội. Bởi theo ý nghĩa sâu sắc và tổng quát, trình độ văn hóa của con người tới đâu thì bản chất, trình độ người biểu hiện đến đó. Nói cách khác, văn hóa chính là thước đo bản chất người, là trình độ người trên tất cả các lĩnh vực. Giá trị nhân văn quân sự Việt Nam là một nội dung, thành phần tạo nên trình độ văn hóa của thanh niên quân đội. Trình độ con người, bản chất con người được đánh dấu trên nhiều khía cạnh song trước hết là ở trình độ tư duy, khả năng sáng tạo của con người. C.Mác đã nhận xét: “Con người khác với con cừu chỉ là ở chỗ trong con người, ý thức thay thế bản năng, hay bản năng của con người là bản năng đã được ý thức”(1). Vì vậy, tiếp nhận những tri thức giá trị nhân văn quân sự Việt Nam làm phong phú thêm tri thức của thanh niên quân đội, góp phần phát triển tư duy. Đồng thời trình độ tri thức giá trị nhân văn quân sự Việt Nam càng cao càng làm cho nhân cách thanh niên quân đội đạt đến trình độ văn hóa.

Hai là, giá trị nhân văn quân sự Việt Nam góp phần phát triển cảm xúc, tình cảm lành mạnh của thanh niên quân đội. Giá trị nhân văn quân sự Việt Nam được sản sinh và nuôi dưỡng bằng sự hy sinh, ý chí quật cường của dân tộc trong suốt mấy nghìn năm lịch sử. Bởi vậy nó có tác dụng lôi cuốn, cổ vũ, khích lệ lòng tự hào, tự tôn dân tộc của mỗi thanh niên quân đội. Giá trị nhân văn quân sự Việt Nam trong nhân cách thanh niên quân đội phát triển tới một trình độ nhất định sẽ quy định việc lựa chọn các quy tắc tư tưởng, chính trị, thế giới quan của mỗi người theo tiêu chuẩn của những chân giá trị; giúp họ vững vàng và kiên quyết trong ý chí, sâu sắc và bền chặt trong tình cảm. Thấm nhuần giá trị nhân văn quân sự Việt Nam giúp thanh niên quân đội phân biệt đúng - sai, thiện - ác, xấu - đẹp, kiểm soát được hành vi của mình một cách có văn hóa. Ở trình độ cao, giá trị nhân văn quân sự Việt Nam trở thành phẩm chất, bản lĩnh, lẽ sống, mục tiêu, nhu cầu phấn đấu suốt đời của thanh niên quân đội.

Trong điều kiện kinh tế, chính trị, xã hội có nhiều biến động như hiện nay, đặc biệt trước âm mưu chống phá nước ta của các thế lực thù địch thì việc giáo dục lý tưởng cách mạng có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Tiếp nhận giá trị nhân văn quân sự Việt Nam giúp mỗi thanh niên quân đội nhận thức được ý nghĩa chân chính của lòng trung thành với Tổ quốc, với nhân dân, với sự nghiệp cách mạng của Đảng, ý nghĩa chân chính và mục tiêu nhân văn của nhiệm vụ chiến đấu bảo vệ Tổ quốc, bảo vệ chế độ xã hội chủ nghĩa, chống lại sự xâm nhập của những phản giá trị, phản văn hóa.    

Ba là, giá trị nhân văn quân sự Việt Nam góp phần tạo dựng hành vi theo chuẩn mực văn hóa của thanh niên quân đội. Những giá trị và giá trị nhân văn quân sự Việt Nam trong nhân cách thanh niên quân đội cần và sẽ biểu hiện thành hành vi trong hoạt động. Hành vi là sự biểu hiện cụ thể, rõ rệt, sinh động nhất trình độ nhân cách của thanh niên quân đội. Với bản chất của Quân đội ta là đội quân cách mạng thì mỗi cán bộ, chiến sĩ phải là những nhân cách văn hóa, hành động có văn hóa. Càng tăng nhiều hành vi tích cực và hạn chế hành vi tiêu cực thì văn hóa cá nhân càng tăng lên. Người có văn hóa là người biết đúng, hiểu đúng và hành động đúng, giữa tư tưởng, tình cảm, lời nói và việc làm của mình thống nhất với nhau. Vì vậy, sự chuyển hóa giá trị nhân văn quân sự Việt Nam trong nhận thức, thái độ, hành động của thanh niên quân đội càng sâu sắc sẽ góp phần tạo dựng hành vi theo chuẩn mực văn hóa của thanh niên quân đội ngày càng tăng cao. Giá trị nhân văn quân sự Việt Nam chính là thước đo trình độ người của thanh niên quân đội, giúp thanh niên quân đội nhận thức rõ những điều nên và không nên làm.

Tiếp nhận giá trị nhân văn quân sự Việt Nam còn là mục đích của quá trình giáo dục thanh niên quân đội. Bởi con đường hình thành những phẩm chất xã hội trong nhân cách thanh niên quân đội phải thông qua sự tiếp nhận và hiện thực hóa các giá trị xã hội. Với yêu cầu cao về nhân cách, thanh niên quân đội phải không ngừng tu dưỡng, rèn luyện để tiếp nhận các giá trị trong quá trình đào tạo. Yêu cầu này được thực hiện khi mỗi thanh niên quân đội hành động với một ý chí mạnh mẽ, cương quyết trong học tập, rèn luyện. Chính vì thế hàm lượng giá trị nhân văn quân sự Việt Nam càng tăng lên giúp thanh niên quân đội có những hành vi, thói quen phù hợp với chuẩn mực của môi trường quân sự. Dưới góc độ văn hóa, có thể thấy rằng các chế độ, nề nếp của môi trường quân sự là một chuẩn mực văn hóa, bởi nó bảo đảm tính chặt chẽ, khoa học và đạt hiệu quả cao trong công tác. Chỉ khi thấm nhuần các giá trị và giá trị nhân văn quân sự Việt Nam mới giúp thanh niên quân đội hiểu và thực hiện các chế độ, nề nếp trong môi trường quân sự một cách có văn hóa, đem lại hiệu quả cao trong thực hiện các nhiệm vụ khác.

Như vậy, giá trị nhân văn quân sự Việt Nam là một nội dung rất quan trọng cấu thành nhân cách thanh niên quân đội. Để các giá trị này chuyển hóa trong nhân cách thanh niên quân đội đòi hỏi các chủ thể lãnh đạo, chỉ huy có các biện pháp phù hợp trong kế thừa, phát huy những giá trị này. Bản thân thanh niên quân đội cần nhận thức được nội dung này để tự vươn lên, chiếm lĩnh trong học tập, rèn luyện ở đơn vị hiện nay.