PHÁT HUY SỨC MẠNH TỔNG HỢP CỦA QUÂN VÀ DÂN SÀI GÒN-GIA ĐỊNH TRONG CUỘC TIẾN CÔNG CHIẾN LƯỢC NĂM 1968

Hoa Súng

Chấp hành Nghị quyết của Bộ Chính trị và Trung ương Cục, tháng 10-1967, Khu ủy Sài Gòn-Gia Định tổ chức Hội nghị mở rộng đề ra kế hoạch, nhiệm vụ Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân 1968: Đánh chiếm các căn cứ đầu não của địch tại Sài Gòn; phát động quần chúng nổi dậy khởi nghĩa, giành chính quyền; phối hợp với lực lượng của các phân khu, Miền, tiêu diệt và làm tan rã đại bộ phận quân ngụy, đánh đổ ngụy quyền các cấp, giành chính quyền về tay nhân dân. Chấp hành Nghị quyết của Trung ương Cục, đêm 30 rạng 31-1-1968, các lực lượng ở Sài Gòn-Gia Định đồng loạt nổ súng tiến công các mục tiêu ở nội ngoại thành.

Lực lượng biệt động nhanh chóng đánh vào các mục tiêu đầu não địch: Đội biệt động 11 tiến công Đại sứ quán Mỹ, chiếm tầng 3, diệt nhiều tên Mỹ, ngụy, phá hủy một số phòng. Đội biệt động 4 đánh chiếm tầng 1, phòng kỹ thuật Đài phát thanh giữ trận địa đến 6 giờ sáng, phá hủy đài, diệt gần 100 tên địch, bắn cháy 2 xe tăng và 1 xe GMC. Đội biệt động 3 đánh chiếm Bộ tư lệnh Hải quân, diệt nhiều tên. Đội biệt động 5 đánh chiếm cổng phụ dinh Độc Lập, diệt 2 xe Jép và nhiều tên địch. Cụm biệt động (6-7-9) gồm 27 tay súng đánh chiếm cổng số 6, Bộ Tổng tham mưu ngụ. Các trận đánh diễn ra vô cùng quyết liệt, địch huy động xe tăng, thiết giáp, máy bay, chất độc hóa học phản kích đánh giải tỏa quyết liệt trong nhiều giờ.

Phối hợp với lực lượng biệt động, các tiểu đoàn vũ trang địa địa phương của các phân khu đồng loạt tiến công địch. Tiểu đoàn 2 Gò Môn (Phân khu 1) đột nhập vào cổng số 4 Bộ Tổng tham mưu ngụy, chiếm trường Sinh ngữ và kho đạn, “chia lửa” cho cụm Biệt động (6-7-9) ở cổng số 5 và 6. Hướng Tây Bắc, Tiểu đoàn Quyết Thắng (Phân khu 1) đánh chiếm 2 căn cứ Cổ Loa, Phù Đổng, giữ trận địa được 2 ngày, sau đó chuyển về khu ngã năm Bình Hoà và ngã ba Cây Thị sát Tòa thị chính và Bộ chỉ huy tiểu khu Gia Định, phát động quần chúng nổi dậy và trụ lại chiến đấu nhiều ngày. Hướng Nam, Tiểu đoàn 6 Bình Tân (Phân khu 1) thọc sâu theo trục lộ Trần Quốc Toản (nay là đường 3/2), đánh lướt qua nhiều doanh trại của địch ở các quận (5,10,11) đến khu vực Sư Vạn Hạnh, Vườn Lài, cư xá Hỏa Xa... Các tiểu đoàn của (Phân khu 3) chia thành 2 mũi đánh chiếm các mục tiêu ở Quận 7, một phần các quận (6,8), chiếm cầu số 3, các kho gạo bến Bình Đông, phía bắc cầu Nhị Thiên Đường; mũi thọc sâu tiến công địch ở đường Hậu Giang, Tháp Mười, Dương Công Trừng, chợ Thiếc. Hướng Bắc, Tiểu đoàn 3 Dĩ An (Phân khu 5) đánh chiếm khu vực ngã tư Hàng Xanh-cầu Rạch Sưn; được nhân dân hỗ trợ, bám trụ chiến đấu suốt 2 ngày đêm. Tiểu đoàn 4 Thủ Đức (Phân khu 4) đánh chiếm cù lao Bình Quới Tây, trụ lại đánh phản kích nhiều ngày. Hướng Đông Nam, đoàn đặc công Rừng Sác đánh chiếm đồn Phú Hứa (Nhơn Trạch), Lý Nhơn (Cần Giờ) và 6 ấp chiến lược khác. Đội 5 đột nhập cảng Nhà Bè, đánh chìm tàu Turít trọng tải 10.000 tấn...

Cùng với các mũi tiến công của các đơn vị tập trung, lực lượng dân quân du kích tích cực tiến công vào thị trấn, quận ly, chi khu, tiêu hao, tiêu diệt bộ binh địch. Ở các vùng ven, vùng sâu, vùng yếu, các khu ấp chiến lược, lực lượng dân quân du kích tổ chức hàng nghìn cuộc vũ trang tuyên truyền, vận động hàng chục vạn gia đình binh sĩ, làm rã ngũ hàng ngàn bảo an, dân vệ, huy động hàng chục vạn lượt người tham gia phục vụ chiến dịch. Quần chúng nhân dân tích cực tiến công địch, chủ động dẫn đường, tiếp tế, tải thương, nuôi giấu thương binh, treo cờ Mặt trận, làm vật chướng ngại trên đường phố, gọi loa, tuyên truyền binh lính địch làm rã hàng ngũ quân địch.

Đêm 17-2-1968, ta mở cao điểm 2 của đợt 1, các đơn vị của cấp trên và thành phố pháo kích sân bay Tân Sơn Nhất, Bộ tư lệnh MACV, Tổng nha Cảnh sát, Đài ra-đa Phú Lâm, phá hủy nhiều máy bay; tiến công sở chỉ huy, chiếm tiểu đoàn 3 dù ở Tân Thới Hiệp (Hóc Môn), đột kích vào kho xăng Vũng Bèo; đánh Tiểu đoàn 30 biệt động quân ở Phú Lâm và Lữ đoàn 3 sư đoàn 25 Mỹ ở Vĩnh Lộc (Bình Chánh), phá sập cầu Gò Dưa, cầu Giồng Ông Tố, cầu kinh Thanh Đa...

Đêm 4 rạng 5-5-1968 đợt 2 Tổng tiến công và nổi dậy tại Sài Gòn-Chợ Lớn-Gia Định mở màn, các đơn vị pháo binh bắn cấp tập vào sân bay Tân Sơn Nhất, Đại sứ quán Mỹ, dinh Độc Lập, Tân Cảng, Bộ tư lệnh Hải quân, Tổng nha Cảnh sát... sau đó các tiểu đoàn vũ trang địa phương nhanh chóng đánh chiếm các mục tiêu. Tiểu đoàn 267 (Phân khu 2) đánh chiếm khu vực Minh Phụng, đường 46, nghĩa trang Bình Thới. Tiểu đoàn 1 Phú Lợi (Phân khu 4) đánh cầu Phan Thanh Giản, phát triển chiếm đoạn cuối đường Tự Đức (Quận 1), làm chủ khu vực Thị Nghè. Phân khu 5 tiến công cầu Bình Lợi. Ở nội đô, các đội vũ trang tuyên truyền, tự vệ, biệt động tiến công chợ Thiếc, đường Cao Đạt, phía bắc cầu chữ Y, Tòa hành chính Quận 5; cầu Ông Lãnh, cầu Kho, chợ Năng Xi, nam đường Trần Hưng Đạo, Quận 2; khu Bàn Cờ-Quận 3, khu xóm Chiếu-Quận 4, đánh lui nhiều đợt phản kích của địch.

Ngày 25-5-1968, ta mở cao điểm 2 của đợt 2. Hướng Bắc Trung đoàn Đồng Nai (Phân khu 5) và Tiểu đoàn Quyết Thắng 2 (Phân khu 1) tiến công tỉnh lỵ Gia Định. Trung đoàn Đồng Nai chiếm khu vực ngã năm Bình Hòa, Cây Quéo. Tiểu đoàn Quyết Thắng 2 đánh chiếm cầu Hang, cầu Băng Ki, xóm Cây Thị, xóm Thơm, xóm Gà, Sở Rác, một phần đường Phan Thanh Giản (nay là Điện Biên Phủ), nghĩa trang Mạc Đĩnh Chi. Hướng Tây, Tiểu đoàn 6 Bình Tân phối hợp với lực lượng vũ trang đoàn thể, đánh địch ở cư xá Phú Lâm A, cầu Tre, đường Hậu Giang, phát triển sâu vào làm chủ khu vực Chợ Lớn cũ, Chợ Lớn mới, có mũi tiến công đến đường Nguyễn Văn Thoại, chợ An Đông, cuộc chiến đấu cam co, quyết liệt kéo dài đến ngày 7-6-1968 mới kết thúc.

Cuộc Tổng tiến công Tết Mậu Thân 1968 của quân và dân Sài Gòn-Chợ Lớn-Gia Định, đã góp phần quan trọng vào thắng lợi chung của miền Nam và cả nước, tạo ra một bước ngoặt của cuộc chiến tranh, đánh dấu sự thất bại chiến lược “chiến tranh cục bộ”, buộc Mỹ phải xuống thang chiến tranh, chấm dứt ném bom miền Bắc không điều kiện, chấp nhận ngồi vào bàn đàm phán với ta ở Hội nghị Pari. Bài học phát huy sức mạnh tổng hợp của quân và dân sài Gòn-Gia Định trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân 1968 vẫn còn nguyên giá trị, đòi hỏi chúng ta phải tiếp tục nghiên cứu, vận dụng sáng tạo vào xây dựng nền quốc phòng toàn dân vững mạnh, đáp ứng yêu cầu sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa trong tình hình mới.

.