MỘT SỐ KINH NGHIỆM TỔ CHỨC, BẢO ĐẢM THÔNG TIN LIÊN LẠC TRONG CHIẾN DỊCH TIẾN CÔNG TÂY NGUYÊN THÁNG 3 NĂM 1975; VẬN DỤNG TRONG CHIẾN TRANH BẢO VỆ TỔ QUỐC
Hoa Súng
Cách đây 45 năm (1975-2025), dưới sự lãnh đạo đúng đắn của Đảng, quân và
dân ta đã giành thắng lợi vang dội trong chiến dịch Tây Nguyên. “Thắng lợi của Tây Nguyên là một thắng lợi to
lớn có ý nghĩa chiến lược của ta, đánh dấu một bước mới trong cục diện chung, một
bước suy sụp mới của Mỹ - nguỵ…”[1]. Để có được chiến thắng vang dội đó, có phần đóng góp không nhỏ của
cán bộ, chiến sĩ thông tin tham gia chiến dịch. Những bài học kinh nghiệm quý
báu được đúc kết là những vấn đề mang tính lí luận và thực tiễn sâu sắc, cần được
chắt lọc, vận dụng trong giai đoạn cách mạng mới, góp phần xây dựng và bảo vệ vững
chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.
Một là: Làm tốt công tác chuẩn bị chiến đấu là yếu tố
quan trọng quyết định hoàn thành nhiệm vụ bảo đảm thông tin liên lạc trong chiến
dịch
Khi bước vào chiến
dịch, lực lượng thông tin ban đầu có biên chế chưa ổn định, trang thiết bị
phương tiện thông tin thiếu, trình độ chỉ huy của cán bộ các cấp còn nhiều mặt
hạn chế, địa hình thời tiết Tây Nguyên phức tạp, không gian chiến dịch rộng,
tác chiến tập trung hiệp đồng binh chủng quy mô lớn, tốc độ tiến công cao. Bên
cạnh đó, chiến dịch 3 lần thay đổi nhiệm vụ, song do quán triệt tốt nhiệm vụ,
thực hiện nghiêm tư tưởng chỉ đạo của thông tin chiến dịch, cơ quan thông tin
và người chỉ huy đơn vị thông tin đã tích cực chuẩn bị chu đáo và toàn diện mọi
nội dung công việc, không bỏ qua hoặc coi nhẹ bất cứ nội dung nào, phát huy cao
độ tinh thần trách nhiệm của cán bộ, chiến sĩ, làm tốt công tác dân chủ quân sự
trong đơn vị. Cụ thể: Thông tin được tổ chức chuẩn bị theo 2 bước: bước chuẩn bị
trước và bước chuẩn bị trực tiếp.
Trong bước chuẩn
bị trước, lực lượng thông tin đã tập trung củng cố vững chắc hệ thống thông tin
ở khu vực tác chiến Kon Tum và phối hợp chặt chẽ với lực lượng thông tin của Bộ,
Bộ Tư lệnh 559 bảo đảm cho Bộ Tư lệnh chiến dịch chỉ huy Sư đoàn 10, 320 đánh địch
lấn chiếm, mở rộng vùng giải phóng, dồn ép địch vào các thị xã, thị trấn tạo điều
kiện cho các lực lượng tham gia chiến dịch củng cố xây dựng lực lượng, chuẩn bị
chiến trường, nghi binh, tạo thế, điều động lực lượng tham gia chiến dịch.
Song song với công tác bảo đảm chỉ huy, lực lượng thông tin chiến dịch
đã tiến hành đồng bộ các mặt công tác chuẩn bị chiến dịch như: Quán triệt nhiệm
vụ, xây dựng quyết tâm chiến đấu, kiện toàn tổ chức biên chế các đơn vị thông
tin mới thành lập; tổ chức huấn luyện bổ sung, tập huấn chiến thuật binh chủng
hợp thành và chiến thuật binh chủng cho cán bộ các cấp, huấn luyện bổ sung
chuyên môn nghiệp vụ cho chiến sĩ các chuyên ngành… Công tác chuẩn bị chiến trường,
triển khai thông tin cũng được tiến hành đồng thời cùng đoàn cán bộ binh chủng
hợp thành chiến dịch. Ngay từ tháng 10/1974, bộ phận thông tin của Tiểu đoàn 1
đã cử cán bộ, chiến sĩ đi cùng với các đơn vị bộ binh, binh chủng trinh sát thực
địa trên các hướng và tổ chức trinh sát thực địa thông tin, đã xác định chọn vị
trí đặt các trạm tổng đài, trạm thông tin, cụm điện đài và soi đường để mắc dây
xuống các đơn vị; triển khai trước tổng trạm thông tin sở chỉ huy chiến dịch ở
Đắc Đam, các trạm thông tin 320, 330, 340 ở Bắc Đức Lập và một số đường dây
chính đến khu vực tập kết của Sư đoàn 10, các đơn vị binh chủng...
Trong giai đoạn
chuẩn bị trực tiếp, từ 21/01/1975, lực lượng thông tin chiến dịch tiếp tục củng
cố vững chắc hệ thống thông tin đã triển khai, giữ vững thông tin liên lạc bảo
đảm bảo đảm cho chỉ huy các đơn vị đánh địch tạo thế chiến dịch và hoàn thành
công tác chuẩn bị. Ở bước chuẩn bị này, ngoài nhiệm vụ bảo đảm chỉ huy, thông
tin chiến dịch đã khẩn trương bổ sung, điều chỉnh quyết tâm chiến dịch và tổ chức
triển khai hệ thống thông tin theo phương án đã xác định. Vì vậy, đến ngày 28/02/1975,
từ sở chỉ huy chiến dịch ở Đắc Đam đã liên lạc thông suốt đến các đơn vị vào
triển khai đứng chân ở các khu vực: thị xã Buôn Ma Thuột, Đức Lập, tây Đường số
14, đông Đường số 19, nam Đường số 21 và trên các hướng khác thông tin cũng đã
triển khai xong, sẵn sàng bảo đảm chỉ huy chiến dịch.
Hai là: Chủ động nắm vững tình hình, đặc biệt là quyết
tâm chiến dịch để chuẩn bị triển khai hệ thống thông tin kịp thời, đáp ứng yêu
cầu chỉ huy trong mọi điều kiện và tình huống chiến dịch
Chiến dịch tiến
công Tây Nguyên có mục đích rất kiên quyết và triệt để. Nhiệm vụ chủ yếu của
chiến dịch là tiêu diệt một bộ phận sinh lực quan trọng của địch, giải phóng
Tây Nguyên, mở rộng hành lang vùng giải phóng, tạo điều kiện cho các hoạt động
kế tiếp, thúc đẩy chiến lược phát triển. Với mục đích, ý nghĩa của chiến dịch,
tư tưởng chỉ đạo của thông tin chiến dịch là: chủ động nắm vững tình hình, chuẩn
bị chu đáo mọi mặt, tổ chức triển khai thông tin kịp thời, đáp ứng yêu cầu chỉ
huy thông suốt, vững chắc trong mọi điều kiện và tình huống chiến dịch.
Quán triệt tư tưởng
trên, ngay sau khi Quân uỷ trung ương và Bộ Tổng tư lệnh giao nhiệm vụ cho Bộ
Tư lệnh Chiến dịch Tây Nguyên, chuyển nhiệm vụ chiến dịch Nam Tây Nguyên sang
nhiệm vụ chiến dịch tiến công Tây Nguyên, cơ quan thông tin chiến dịch đã chủ động
nắm ý định chiến dịch, điều chỉnh kịp thời kế hoạch thông tin liên lạc đáp ứng
yêu cầu nhiệm vụ mới. Đặc điểm nổi bật và cũng là đặc điểm chi phối lớn nhất đối
với chiến dịch nói chung và thông tin liên lạc nói riêng là trong thời gian từ
tháng 9/1974 đến 21/01/1975, chiến dịch đã có 3 lần thay đổi nhiệm vụ, song, cơ
quan thông tin chiến dịch luôn chủ động nắm vững tình hình và thường xuyên chuẩn
bị mọi mặt công tác, do đó không bị động trước những tình huống ngoài dự kiến.
Trong quá trình vừa chuẩn bị vừa triển khai bảo đảm thông tin liên lạc,
kế hoạch thông tin từng bước được bổ sung hoàn chỉnh theo kế hoạch tác chiến và
quyết tâm của người chỉ huy. Các phương án thông tin dự kiến đều sát với thực tế
chiến đấu, biện pháp bảo đảm chặt chẽ, cấu trúc hệ thống thông tin phù hợp trên
địa bàn nói chung và trên từng khu vực diễn ra các trận đánh nói riêng. Trong
thực hành chiến dịch, cơ quan thông tin luôn theo dõi nắm vững diễn biến chiến
đấu, tình hình thông tin liên lạc trên các hướng, các khu vực. Trong trận tiến
công vào thị xã Buôn Ma Thuột, sắp đến giờ nổ súng nhưng đường dây liên lạc giữa
sở chỉ huy cơ bản với sở chỉ huy phía trước chiến dịch chưa thông; để giữ bí mật
trận đánh, vô tuyến điện ở sở chỉ huy phía trước không được mở máy phát sóng. Cơ
quan thông tin chiến dịch đã chủ động tìm mọi biện pháp để nắm tình hình, phân
tích phán đoán được tình huống của thông tin nên đã xử trí liên lạc bằng tiếp sức
từ sở chỉ huy cơ bản chiến dịch vu hồi qua sở chỉ huy Sư đoàn 320 đến sở chỉ
huy phía trước của chiến dịch, bảo đảm cho Bộ Tư lệnh chiến dịch nắm được tình
hình các đơn vị ở phía bắc và ra lệnh nổ súng tiến công đúng kế hoạch.
Trong trận truy
kích địch rút chạy trên đường số 7, chiến dịch nhận được thông báo trước đó 2
ngày địch có thể rút chạy khỏi Tây Nguyên, song, cơ quan thông tin chiến dịch
đã sớm nắm được ý định đánh địch rút chạy. Vì vậy, chủ động chuẩn bị trước lực
lượng, phương tiện, kịp thời điều chỉnh kế hoạch thông tin, tổ chức 1 trung đội
thông tin hỗn hợp gồm 36 đồng chí, đem theo 10km dây, 12 máy lẻ, 2 tổng đài, 3
máy 15W, 4 máy 2W và 1 xe vô tuyến điện tiếp sức để triển khai thông tin bảo đảm
cho đồng chí Phó Tư lệnh cùng cơ quan ở sở chỉ huy phía trước chiến dịch liên lạc
với sở chỉ huy phía trước Bộ Tổng tư lệnh, sở chỉ huy cơ bản và Sư đoàn 320.
Ba là: Kết hợp chặt chẽ các lực lượng, phương tiện
thông tin, tập trung bảo đảm chỉ huy các trận đánh then chốt chiến dịch
Lực lượng thông
tin trên địa bàn chiến dịch bao gồm: Lực lượng thông tin của Bộ, thông tin của
Bộ Tư lệnh 559, thông tin của lực lượng vũ trang địa phương, thông tin của các
đơn vị bạn và lực lượng thông tin của chiến dịch. Trong đó, lực lượng thông tin
của chiến dịch là eTT29. Trong trận then chốt mở đầu chiến dịch tiến công thị
xã Buôn Ma Thuột, giai đoạn cơ động lực lượng thông tin chiến dịch đã tập trung
bảo đảm cho chiến dịch chỉ huy đồng thời 12 trung đoàn bộ binh, binh chủng cùng
vận động vào tiếp cận, triển khai bao vây thị xã, trong đó có các đơn vị phải
vượt sông Sê Rê Pốk với cự ly từ 15 đến 20 km bảo đảm đúng kế hoạch thời gian,
giữ bí mật và an toàn lực lượng. Trong gia đoạn thực hành chiến đấu, cơ quan
thông tin chiến dịch đã làm tốt chức năng là cơ quan trung tâm tổ chức hiệp đồng
và điều hành mọi hoạt động, chủ động phối hợp chặt chẽ giữa thông tin chiến dịch
với thông tin cấp trên, thông tin đơn vị bạn và lực lượng vũ trang địa phương để
bảo đảm thông tin liên lạc chỉ huy Sư đoàn 10, 320 cơ động đánh địch. Trên cơ sở
hệ thống thông tin ban đầu đang sử dụng, cơ quan thông tin chiến dịch đã tiến
hành điều chỉnh và bổ sung kế hoạch thông tin liên lạc phù hợp với yêu cầu mới
của chỉ huy trận đánh; các điện đài vô tuyến điện sóng ngắn, sóng cực ngắn, vô
tuyến điện tiếp sức được lệnh bám sát 2 sư đoàn để giữ liên lạc với Bộ Tư lệnh
chiến dịch; hữu tuyến điện được tổ chức kéo dây từ trạm thông tin gần nhất trên
hướng (khu vực) diễn ra trận đánh. Quá trình triển khai bảo đảm, Sư đoàn 10,
320 cơ động liên tục, sở chỉ huy di chuyển nhiều lần, nhưng cơ quan thông tin
đã kịp thời chỉ đạo, sử dụng thông tin chặt chẽ, biết tập trung trên một hướng
liên lạc có nhiều phương tiện để bảo đảm, sử dụng nhiều hình thức liên lạc nên
thông tin luôn thông suốt, bảo đảm chỉ huy trận đánh giành thắng lợi.
Bốn là: Giữ bí mật và nghi binh thông tin là một nội
dung quan trọng trong kế hoạch nghi binh chiến dịch, nhằm tạo thế bất ngờ,
giành quyền chủ động tiến công địch
Trong Chiến dịch
Tây Nguyên, địch đã sử dụng các máy bay trinh sát OV-10, L-19 và các phương tiện
vô tuyến điện tử hiện đại đặt trên máy bay, trên mặt đất để chụp ảnh, thu tin,
định vị các trung tâm phát sóng vô tuyến điện nhằm phát hiện các khu vực đặt sở
chỉ huy, khu vực dấu quân và đội hình hành quân của ta; đồng thời tung biệt
kích, thám báo để dò la tin tức, tổ chức các cuộc hành quân càn quét, lùng sục
phát hiện ý định tiến công của chiến dịch. Để giữ bí mật, chống địch trinh sát
điện tử tạo bất ngờ và phối hợp chặt chẽ với các hoạt động nghi binh khác,
thông tin chiến dịch đã sử dụng biện pháp hạn chế thời lượng phát sóng vô tuyến
điện; vận dụng linh hoạt các phương thức liên lạc đài canh, phát điện chung
(CQ), liên lạc một chiều bằng các tín hiệu ngắn, gọn, liên lạc vượt cấp, liên lạc
không thành quy luật, liên lạc qua đài trung gian; thực hiện nghi binh lừa địch
qua làn sóng điện để đánh lừa địch qua những bức điện phát có nội dung giả gây
cho địch hoài nghi, hoang mang, bị động đối phó. Khi Sư đoàn 316 từ đất bạn Lào
hành quân về tham gia chiến dịch, ta thực hiện “im lặng” vô tuyến điện, chỉ sử
dụng thông tin hữu tuyến điện và thông tin vận động để chỉ huy và báo cáo, đã
làm cho địch báo cho nhau là “mất hút”. Sư đoàn 10 đã chuyển đến khu vực chuẩn
bị tiến công (Đức Lập) và Sư đoàn 320 đã chuyển vào nam Tây Nguyên nhưng địch vẫn
không biết, vì ở sở chỉ huy cũ vẫn dùng máy vô tuyến điện 15W liên lạc như bình
thường, các đường dây hữu tuyến điện vẫn để nguyên và bàn giao cho Sư đoàn 968
sử dụng. Các máy phát sóng cực ngắn của Sư đoàn 968 vẫn sử dụng quy ước và chế
độ làm việc của Sư đoàn 10 và Sư đoàn 320.
Thông tin liên lạc
trong Chiến dịch tiến công Tây Nguyên đã tích cực, chủ động, sáng tạo, tiến
hành nghi binh thông tin đạt hiệu quả cao đã góp phần quan trọng vào chiến thắng
chung của chiến dịch. Thành công của thông tin liên lạc trong chiến dịch đánh dấu
bước trưởng thành lớn mạnh của các lực lượng thông tin tham gia chiến dịch. Ngày
nay, trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa, để
công tác bảo đảm thông tin liên lạc
luôn sẵn sàng hoàn thành mọi nhiệm vụ được giao, ngay từ bây giờ cần thực hiện
một số giải
pháp cơ bản sau đây:
Một là: Xây dựng thế trận thông tin liên lạc ngay
từ thời bình
Thế trận thông tin liên lạc là tổ chức và bố trí lực lượng, phương tiện
thông tin để bảo đảm thông tin liên lạc trong quá trình tác chiến. Để bảo đảm thông
tin liên lạc khi có tác chiến xảy ra, ngay từ bây giờ, cơ quan và đơn vị thông
tin cần làm tốt công tác quy hoạch hệ thống thông tin phù hợp với quyết tâm tác
chiến của từng đơn vị gắn chặt với các khu vực phòng thủ và các địa bàn quan trọng,
hệ thống thông tin các cấp phải được kết nối với nhau và bảo đảm vững chắc trên
từng hướng, địa bàn trọng điểm. Phải xây dựng thế trận thông tin liên lạc cả về
kế hoạch, phương án bảo đảm thông tin liên lạc đã dự kiến trước nhằm tập trung thông
tin liên lạc khu vực quan trọng, những đơn vị làm nhiệm vụ chủ yếu quan trọng;
cơ quan thông tin cần chủ động tìm hiểu nhiệm vụ thông qua các cơ quan để chỉ đạo,
điều chỉnh hệ thống thông tin theo yêu cầu nhiệm vụ. Để làm được điều đó, đòi hỏi
cơ quan và đơn vị thông tin phải kết hợp hệ thống thông tin của mình với các hệ
thống thông tin của cấp trên, các đơn vị bạn, các tập đoàn bưu chính viễn thông
từ khi xây dựng quy hoạch và kế hoạch phát triển mạng lưới (các trục truyền dẫn,
các trạm, các bưu cục) theo phương án tác chiến phòng thủ. Hoàn thiện cơ chế quản
lý điều hành, phát huy sức mạnh tổng hợp thông tin của các ngành trong khu vực
phòng thủ tỉnh (thành phố) đáp ứng yêu cầu lãnh đạo, chỉ huy cả thời bình và thời
chiến. Kết hợp xây dựng các công trình thông
tin bí mật với thực hiện bảo mật thông tin, kiểm tra, kiểm soát an ninh thông
tin trên mạng thông tin và mạng Internet.
Hai là: Tổ chức xây dựng lực lượng
thông tin tinh, gọn, mạnh
Quán
triệt và cụ thể hóa tinh thần Nghị quyết Đại hội lần thứ XIII của Đảng, Nghị
quyết Đại hội lần thứ XI của Đảng bộ Quân đội về xây dựng lực lượng thông tin
liên lạc quân sự đến năm 2030 đạt trình độ hiện đại và “Chiến lược phát triển hệ
thống thông tin liên lạc quân sự giai đoạn 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2045”.
Trên cơ sở đó, lực lượng thông tin của từng đơn vị cần nghiên cứu xây dựng tổ
chức, biên chế phù hợp với nhiệm vụ bảo đảm thông tin liên lạc theo hướng tinh,
gọn, mạnh; xây dựng lực lượng thông tin có chất lượng tổng hợp, sức mạnh, khả
năng sẵn sàng chiến đấu cao, bảo đảm thông tin liên lạc kịp thời, thông suốt, vững
chắc, thích ứng trong mọi tình huống, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ xây dựng và bảo
vệ Tổ quốc trong tình hình mới.
Ba
là: Thực hiện tốt các biện pháp phòng chống trinh sát điện tử của địch
Đây là biện pháp quan trọng, ngay từ thời bình địch vẫn
tiến hành các hoạt động trinh sát điện tử nhằm thu thập các số liệu của các hệ
thống thông tin liên lạc của ta nhằm phát hiện về tổ chức, bố trí lực lượng của
các đơn vị trong toàn quân, vì vậy trong huấn luyện và sẵn sàng chiến đấu của
các đơn vị, cần chú trọng áp dụng các biện pháp phòng chống trinh sát điện tử của
địch như: sử dụng điện đài có công suất phát phù hợp hoặc điều chỉnh công suất
máy phát vừa đủ bảo đảm liên lạc; tận dụng địa hình, địa vật để bố trí điện đài
vô tuyến điện nhằm tạo vách chắn sóng điện từ về hướng địch. Thực hiện giảm thời
gian, tần suất phát sóng, giữ bí mật việc soạn thảo, phổ biến, thay đổi qui ước
liên lạc, tài liệu nghiệp vụ vô tuyến điện. Tổ chức đài kiểm soát vô tuyến điện
để theo dõi phát hiện việc vi phạm lộ bí mật tin tức, các dấu hiệu phản ngụy
trang thông tin vô tuyến điện trong quá trình tổ chức, khai thác các phương tiện
thông tin và phát hiện các dấu hiệu địch thực hành trinh sát thông tin vô tuyến
điện, đồng thời các đơn vị phải làm tốt các biện pháp ngụy trang, che dấu các trận
địa theo từng phương án tác chiến./.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét