VIỆT NAM ĐẤU TRANH VÌ HOÀ BÌNH, ỔN ĐỊNH, HỢP TÁC VÀ PHÁT TRIỂN THỊNH VƯỢNG TRÊN CƠ SỞ BÌNH ĐẲNG, CÔNG BẰNG, CÔNG LÝ VÀ LẼ PHẢI

THN

Ngày nay, nhà lãnh đạo quốc gia nào cũng phải đặt lợi ích quốc gia, hạnh phúc của nhân dân đất nước mình trước hết, trên hết. Nhưng điều đó không có nghĩa là không tôn trọng lợi ích của quốc gia khác, làm tổn hại đến hạnh phúc của nhân dân nước khác. Càng không thể vì lợi ích của mình mà bất chấp lẽ phải. Việt Nam và cộng đồng quốc tế, hơn lúc nào hết cần môi trường hoà bình, ổn định, hợp tác để phát triển, vì hạnh phúc của nhân dân. Việt Nam thấu hiểu cái giá của hòa bình, thấu hiểu bài học đắt giá của quá khứ. Không phải ngẫu nhiên lãnh đạo Việt Nam luôn khẳng định “chọn lẽ phải” và trên thực tế, trong mọi trường hợp Việt Nam đã hành xử đúng như vậy. Lẽ phải là chân lý, là cái đúng cho mọi người, mọi quốc gia. Và lẽ phải bao giờ cũng chiến thắng.

Trong bài phát biểu tại Mỹ với chủ đề “Chân thành, lòng tin và trách nhiệm vì một thế giới tốt đẹp hơn”, Thủ tướng Việt Nam đã chia sẻ và khẳng định những quan điểm của Việt Nam về việc thể hiện sự chân thành, củng cố niềm tin và tăng cường trách nhiệm có vai trò đặc biệt quan trọng trong hợp tác, giải quyết những vấn đề đặt ra đối với các quốc gia, khu vực và cộng đồng quốc tế hiện nay. Theo đó, Việt Nam nhận thấy, bước vào thập niên thứ ba của thế kỷ 21, “Có thể nói thế giới về tổng thể là hòa bình - về cục bộ vẫn có chiến tranh; về tổng thể là hòa hoãn - về cục bộ vẫn có căng thẳng; về tổng thể là ổn định - về cục bộ vẫn có xung đột.  Vì vậy, nguy cơ chiến tranh, bất ổn chính trị tăng, kinh tế thế giới gặp nhiều rủi ro. Trong khi cạnh tranh, đối đầu đang dẫn đến sự phân tách cả về chính trị, an ninh và kinh tế”. Toàn cầu hóa, liên kết kinh tế quốc tế, kinh tế thế giới đứng trước những cơ hội phát triển mới, nhất là với những thành tựu của cách mạng công nghiệp lần thứ tư. Những thách thức an ninh phi truyền thống như biến đổi khí hậu, thiên tai, cạn kiệt tài nguyên, an ninh năng lượng, an ninh nguồn nước, an ninh lương thực, an ninh con người, an ninh mạng… tiếp tục diễn biến phức tạp, ảnh hưởng nghiêm trọng đến các quốc gia và những nỗ lực hiện thực hóa các mục tiêu phát triển bền vững đến 2030 của Liên hợp quốc... Trong bối cảnh đó, hòa bình, hợp tác và phát triển vẫn là nguyện vọng thiết tha của nhân dân thế giới, song đang đứng trước thời điểm có thể nói là khó khăn nhất kể từ sau chiến tranh lạnh. Các chuyển dịch địa chính trị, địa kinh tế, và cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn đang tạo ra những thay đổi bước ngoặt trong cục diện thế giới với nhiều nhân tố khó dự báo, tác động đa chiều tới môi trường an ninh và phát triển của các quốc gia, thuận lợi, cơ hội và khó khăn, thách thức đan xen.

Bối cảnh thế giới đương đại đòi hỏi mỗi quốc gia cần nhận thức đầy đủ cả những cơ hội, thuận lợi và thách thức, khó khăn đối với hòa bình, hợp tác và phát triển trong một thế giới đang chuyển đổi mạnh mẽ, trong đó, mặt thách thức khó khăn dường như đang nổi lên nhiều hơn đòi hỏi chúng ta phải nỗ lực hợp tác để xử lý hiệu quả. Theo quan điểm của nhà nước Việt Nam hòa bình, an ninh và phát triển có mối quan hệ gắn bó hữu cơ. Hòa bình, an ninh và phát triển của một nước có tác động đến các nước láng giềng, khu vực và thế giới. Lợi ích của mỗi quốc gia, dân tộc cần hài hòa và tôn trọng lợi ích quốc gia, dân tộc chính đáng, hợp pháp của các quốc gia khác trên cơ sở luật pháp quốc tế và Hiến chương Liên Hợp Quốc. Cùng với đó, hợp tác quốc tế là xu hướng tất yếu để cùng nhau gìn giữ hòa bình, thúc đẩy phát triển và tình hữu nghị giữa các quốc gia; không một quốc gia đơn lẻ nào, dù lớn và giàu mạnh đến đâu, có thể giải quyết được mọi vấn đề, nhất là các vấn đề toàn cầu, mà cần có sự hợp tác của các nước khác, cộng đồng quốc tế và người dân. Việc giải quyết các vấn đề mang tính toàn cầu phải có cách tiếp cận toàn cầu, đoàn kết và hợp tác quốc tế, đề cao chủ nghĩa đa phương (như phòng chống dịch bệnh, ứng phó biến đổi khí hậu, ô nhiễm môi trường, cạn kiệt tài nguyên...). Đồng thời nhà nước Việt Nam cho rằng, tất cả các quốc gia, dân tộc đều mong một thế giới tốt đẹp hơn, vì cuộc sống hòa bình, hạnh phúc của mỗi người dân. Vì vậy, cần đặc biệt chú trọng nhân tố con người, coi con người là trung tâm, là chủ thể, đồng thời là mục tiêu và là động lực cho sự phát triển, mọi quan hệ hợp tác, đối tác trong hội nhập quốc tế đều hướng đến con người. Giải quyết các vấn đề có tính toàn dân phải có cách tiếp cận toàn dân; mọi chính sách phải hướng đến người dân; khuyến khích sự sáng tạo và kêu gọi sự hợp tác của mọi người dân.

Việt Nam nhận thức rằng hội nhập quốc tế là xu thế khách quan, nhưng trong hội nhập, mỗi quốc gia phải lấy nội lực là cơ bản, là chiến lược, là lâu dài, là nhân tố quyết định, ngoại lực là nhân tố quan trọng, cần thiết, thường xuyên, đột phá. Hay nói cách khác, phải biết huy động sức mạnh dân tộc kết hợp với sức mạnh của thời đại một cách phù hợp, hiệu quả. Theo đó, là một thành viên tích cực, có trách nhiệm trong ASEAN và cộng đồng quốc tế, Việt Nam luôn nỗ lực đóng góp vào đối thoại và hợp tác, sẵn sàng đóng góp vai trò chủ động, tích cực, phù hợp với tiềm lực và vị thế của mình. Việt Nam từ một thuộc địa vươn lên giành độc lập, từ một quốc gia bị chia cắt bởi cuộc chiến tranh phi lý đã anh dũng đứng lên đấu tranh giành độc lập, tự do và thống nhất đất nước, từ một quốc gia nghèo nàn, lạc hậu đã nỗ lực vươn lên trở thành một quốc gia có thu nhập trung bình và đang thực hiện mục tiêu phát triển đầy khát vọng. Trong đó, “Điều quan trọng là khát vọng phát triển của Việt Nam gắn liền với khát vọng hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển của cả khu vực và thế giới”.

Do vậy, quan điểm của Việt Nam trong những năm tới, để tăng cường trách nhiệm trong hợp tác với các quốc gia, khu vực và cộng đồng quốc tế

Một là, Việt Nam kiên định đường lối đối ngoại độc lập tự chủ, hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển, đa dạng hóa, đa phương hóa, là bạn tốt, là đối tác tin cậy với các nước trên thế giới, là thành viên có trách nhiệm của cộng đồng quốc tế. Việt Nam luôn thể hiện sự chân thành, nhất quán, minh bạch trong xây dựng, triển khai đường lối đó.

Thứ hai, giữa độc lập và phụ thuộc, chúng tôi luôn chọn độc lập với tinh thần “Không có gì quý hơn độc lập tự do” của Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại; giữa thương lượng và đối đầu, chúng tôi chọn thương lượng; giữa đối thoại và xung đột, chúng tôi chọn đối thoại; giữa hòa bình và chiến tranh, chúng tôi chọn hòa bình; giữa hợp tác và cạnh tranh, chúng tôi chọn hợp tác và cạnh tranh thì phải lành mạnh, bình đẳng, tôn trọng quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của nhau. Trong một thế giới đầy biến động, cạnh tranh chiến lược và nhiều sự lựa chọn, Việt Nam không chọn bên mà chọn chính nghĩa, sự công bằng, công lý và lẽ phải trên cơ sở các nguyên tắc của luật pháp quốc tế, Hiến chương Liên Hợp Quốc; bình đẳng, tất cả cùng có lợi, tất cả cùng chiến thắng.

Thứ ba, Việt Nam sẵn sàng đối thoại, hợp tác để xử lý các khác biệt, bất đồng, đóng góp vào hòa bình, ổn định và phát triển của thế giới; đồng thời bảo đảm hài hòa lợi ích và giải quyết thỏa đáng các mối quan tâm của các đối tác, các quốc gia, cộng đồng quốc tế.

Trong giải quyết các tranh chấp, xung đột ở khu vực và trên thế giới, trong đó có Biển Đông - một vùng biển quan trọng với các nước trong và ngoài khu vực, Việt Nam luôn chủ trương duy trì hòa bình, ổn định, bảo đảm an ninh, an toàn, tự do hàng hải và hàng không; bảo vệ các quyền và lợi ích hợp pháp, giải quyết bất đồng bằng các biện pháp hòa bình, thông qua đối thoại, trên cơ sở tôn trọng luật pháp quốc tế, nhất là Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển năm 1982 (UNCLOS 1982); thực hiện hiệu quả và đầy đủ Tuyên bố về ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC), phấn đấu xây dựng Bộ Quy tắc ứng xử trên Biển Đông (COC) thực chất, hiệu quả, phù hợp với luật pháp quốc tế, trong đó có UNCLOS 1982.

Thực tiễn, để đóng góp có trách nhiệm vào các vấn đề chung của quốc tế và khu vực, Việt Nam chủ động tham gia và phát huy vai trò tại các cơ chế đa phương, nhất là ASEAN, Liên Hợp quốc, các cơ chế hợp tác khu vực, liên khu vực và Tiểu vùng Mê Công, phù hợp với yêu cầu, khả năng và điều kiện cụ thể Việt Nam đã chủ động, tích cực và trách nhiệm trong phát huy vai trò là Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc (nhiệm kỳ 2008-2009, nhiệm kỳ 2020-2021). Việt Nam đã trực tiếp tham gia, đóng góp quân nhân cho lực lượng gìn giữ hòa bình của Liên Hợp Quốc từ tháng 6/2014 đến nay. Là một quốc gia đã trải qua nhiều biến động và hiểu được những mất mát của nhiều cuộc chiến tranh giành độc lập, tự do và thống nhất đất nước, Việt Nam là đất nước yêu chuộng hòa bình, sẵn sàng đóng góp vào quá trình hòa giải giữa các quốc gia.

Tóm lại: Là người Việt Nam, dù ở trong nước hay ngoài nước, dù ở Nam hay Bắc, dù còn chính kiến khác nhau, nhưng một lẽ phải cho tất cả con Lạc, cháu Hồng là một Việt Nam hòa bình, thống nhất, độc lập. Đã là người Việt Nam hãy làm tất cả những gì có thể để Việt Nam ngày càng phát triển sánh vai với các cường quốc năm châu “đó là lẽ phải, đó là đạo lý”. Chính phủ Việt Nam luôn giữ vững tinh thần đó, mở cửa đón nhận trân trọng mọi đóng góp của người Việt Nam, người nước ngoài để xây dựng một Việt Nam hòa bình, độc lập và xã hội chủ nghĩa, “dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh” góp phần vào hòa bình, thịnh vượng của cộng đồng quốc tế! ./.