Yêu cầu VÀ phương hướng đổi mới quản trị quốc gia trong tình hình mới

LHS

1. Yêu cầu đổi mới quản trị quốc gia trong tình hình mới

a) Xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa hiện đại

Hoàn thiện mô hình Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa là yêu cầu tất yếu để đảm bảo quản trị bằng pháp luật, thượng tôn pháp luật, minh bạch và trách nhiệm giải trình. Việt Nam cần tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật đồng bộ, giảm chồng chéo, nâng cao chất lượng thể chế, đặc biệt trong các lĩnh vực liên quan đến kinh tế số, AI, dữ liệu và fintech. Một Nhà nước pháp quyền hiện đại không chỉ bảo vệ quyền lợi công dân mà còn tạo môi trường đầu tư minh bạch, ổn định và đáng tin cậy, từ đó nâng cao niềm tin xã hội và hiệu quả quản trị.

b) Chuyển mạnh sang mô hình Nhà nước kiến tạo phát triển

Trong bối cảnh cạnh tranh kinh tế toàn cầu, Nhà nước không chỉ là người điều hành mà còn là người thiết kế chính sách và kiến tạo môi trường phát triển. Vai trò này tập trung vào việc tạo điều kiện thuận lợi, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp, đồng thời phát triển cơ chế khuyến khích doanh nghiệp tham gia các chuỗi giá trị quốc tế. Sự chủ động trong xây dựng chính sách, kết hợp với quản lý rủi ro và điều phối nguồn lực, giúp Nhà nước kiến tạo phát triển hiệu quả, bền vững.

c) Nâng cao hiệu lực điều hành và trách nhiệm giải trình

Tinh thần liêm chính, phục vụ, kỷ luật - kỷ cương cần trở thành giá trị cốt lõi của hệ thống công vụ. Việt Nam cần áp dụng cơ chế KPI, đánh giá hiệu quả công việc, cơ chế giám sát độc lập, nhằm nâng cao năng lực và trách nhiệm của cán bộ, công chức. Hiệu lực điều hành gắn liền với minh bạch, thông tin mở và công khai quyết định hành chính để tạo niềm tin cho người dân và doanh nghiệp.

d) Quản trị an ninh - quốc phòng - đối ngoại linh hoạt

Trong môi trường cạnh tranh chiến lược gia tăng, Việt Nam cần nâng cao năng lực bảo vệ chủ quyền, giữ vững hòa bình và ổn định, đồng thời mở rộng quan hệ đối ngoại đa phương. Quản trị linh hoạt yêu cầu sự phối hợp đồng bộ giữa các bộ ngành, địa phương và tích hợp thông tin tình báo, dữ liệu biển đảo, an ninh mạng để xử lý kịp thời các rủi ro phi truyền thống, thiên tai và xung đột khu vực.

e) Chuyển đổi số làm nền tảng thúc đẩy đổi mới quản trị

Chính phủ số, dữ liệu lớn, trí tuệ nhân tạo và tự động hóa là công cụ quan trọng để nâng cao hiệu quả điều hành, giảm chi phí xã hội, tăng minh bạch và trách nhiệm giải trình. Việt Nam cần triển khai đồng bộ các nền tảng liên thông, xây dựng hệ thống giám sát dữ liệu thời gian thực, cải thiện dịch vụ công trực tuyến và đào tạo nguồn nhân lực công nghệ cao. Chuyển đổi số không chỉ nâng cao hiệu lực quản trị mà còn giúp Nhà nước kiến tạo chính sách thông minh, dự báo rủi ro và hỗ trợ phát triển kinh tế - xã hội bền vững.

2. Phương hướng trong thời gian tới

Chuyển tư duy quản trị từ quản lý sang phục vụ và kiến tạo, tập trung khơi thông nguồn lực; hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, củng cố pháp lý về sở hữu, cạnh tranh, đầu tư, doanh nghiệp, triển khai sandbox cho fintech[1], AI, IoT, dữ liệu số. Tinh gọn bộ máy, giảm tầng trung gian, quản lý theo vị trí việc làm, đánh giá cán bộ bằng kết quả cụ thể, đồng thời đẩy mạnh phòng chống tham nhũng. Phát triển Chính phủ số, hạ tầng dữ liệu dùng chung, dịch vụ công trực tuyến mức độ 4, ứng dụng AI và phân tích dữ liệu lớn để nâng cao hiệu quả và minh bạch. Nâng cao quản trị xã hội, an sinh bền vững, quản lý truyền thông mạng xã hội, ứng phó rủi ro an ninh phi truyền thống; phát triển vùng kinh tế trọng điểm, hoàn thiện cơ chế điều phối, chia sẻ nguồn lực và dữ liệu; nâng cao chất lượng hoạch định chính sách công qua RIA và tham vấn người dân, doanh nghiệp, chuyên gia./.

 

---

[1] Sandbox cho fintech: Là môi trường thử nghiệm có kiểm soát, nơi các công ty fintech có thể triển khai sản phẩm, dịch vụ hoặc công nghệ mới mà chưa cần tuân thủ toàn bộ quy định pháp lý, nhưng vẫn được giám sát chặt chẽ bởi cơ quan quản lý. Ví dụ, một startup ví điện tử thử nghiệm AI quản lý chi tiêu có thể tham gia sandbox với số lượng khách hàng giới hạn để đánh giá hiệu quả và rủi ro trước khi ra thị trường.