TRÊN DƯỚI ĐỒNG LÒNG, DỌC NGANG THÔNG SUỐT THAM NHŨNG BỊ ĐẨY LÙI

Công cuộc đấu tranh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực chỉ thực sựthành công khi “trên dưới đồng lòng, dọc ngang thông suốt”. Tuy nhiên, để “trên dưới đồng lòng, dọc ngang thông suốt” thì không chỉ Trung ương mà địa phương cũng phải tích cực vào cuộc. Nhưng thực tế cho thấy, một thời gian dài, ở không ít nơi vẫn còn tình trạng “trên nóng, dưới lạnh”. 

“Trên nóng, dưới lạnh” là dù cho Trung ương đã rất rốt ráo, cương quyết thực hiện, nhưng ở địa phương vẫn “lặng như tờ”, không chuyển biến. Báo cáo của không ítcấp ủy địa phương về phòng, chống tham nhũng thường có chung cụm từ “không phát hiện được vụ án tham nhũng nào ở địa phương”. Nhưng thực tế có phải như vậy?

Thực tế “dưới lạnh” ở các địa phương thời gian qua chủ yếu xuất phát từ thực trạng: còn nể nang, né tránh; chưa có thái độ và nhận thức đúng đắn; bản lĩnh, ý chí và trách nhiệm của cấp ủy và những người đứng đầu chưa cao; sự vào cuộc chưa thực sự quyết liệt của cấp ủy, thường vụ cấp ủy và đặc biệt bí thư cấp ủy... 

Không đâu nắm rõ tình hình địa phương hơn chính cấp ủy và những người đứng đầu cấp uỷ tại cơ sở, địa phương đó. Thế nhưng, nhiều vụ việc tham nhũng, tiêu cực lại không được phát hiện từ đây, mà thường là từ Trung ương, từ tai mắt của nhân dân, từ các cơ quan truyền thông... 

Có nhiều nguyên nhân, cả khách quan và chủ quan  dẫn đến tình trạng “dưới lạnh”, trong đó có những nguyên nhân cơ bản: Một là, cấp ủy, nhất là bí thư cấp ủy còn e dè, nể nang, né tránh trách nhiệm, đùn đẩy lên Trung ương... Hai là, các thành viên cấp ủy, nhất là bí thư cấp ủy ít hay nhiều “tay cũng nhúng chàm” nên không dám xử lý ai; hoặc là thực hiện theo phương châm “dĩ hòa vi quý”... Ba là, sức chiến đấu của cấp ủy, tổ chức đảng yếu kém, còn hình thức trong thực hiện nguyên tắc tự phê bình và phê bình chỉ, thấy đúng không bảo vệ, thấy sai không dám đấu tranh…

Để khắc phục thực trạng này, Ban chấp hành Trung ương đã quyết định thành lập Ban Chỉ đạo phòng chống tham nhũng, tiêu cực cấp tỉnh (Ban Chỉ đạo); Ban Bí thư Trung ương Đảng đã ban hành Quy định số 67-QĐ/TW ngày 2/6/2022 về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, tổ chức bộ máy, chế độ làm việc, quan hệ công tác của Ban Chỉ đạo các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương. 

Đến nay, 63 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương đã thành lập Ban Chỉ đạo. Tuy nhiên, thời gian qua, sự vào cuộc của các Ban Chỉ đạo chưa đồng đều: có tỉnh đã vào cuộc quyết liệt; có tỉnh mới vào cuộc nhưng chưa quyết liệt; có tỉnh còn đang “khởi động”...

Gần đây, công tác đấu tranh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực ở một số địa phương đã có những dấu hiệu tích cực và sự chuyển biến đáng kể, khắc phục phần nào tình trạng “trên nóng, dưới lạnh”. Theo thống kê chưa đẩy đủ, đã có những tỉnh, thành phố phát hiện và xử lý kỷ luật, khởi tố nhiều vụ án và bị can liên quan đến tham nhũng, tiêu cực như: Khánh Hòa, Thanh Hóa, Bắc Ninh, Nam Định, Phú Thọ... Đây là những dấu hiệu cho thấy, nhiều cấp uỷ Đảng địa phương đã và đang vào cuộc ngày càng quyết liệt hơn, thực hiện đúng tinh thần mà Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã nhiều lần nhấn mạnh: “Tiền hô hậu ủng”, “Nhất hô bá ứng”, “Trên dưới đồng lòng”, “Dọc ngang thông suốt”, để cùng Trung ương thực hiện có chất lượng, hiệu quả cao hơn trong công cuộc đấu tranh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực. Điều này xuất phát từ các “động lực thúc đẩy”sau: Thứ nhất, cuộc chiến phòng, chống tham nhũng, tiêu cực được sự thống nhất trong toàn Đảng, được nhân dân đồng tình ủng hộ cao; đã trở thành xu thế tất yếu, là dòng thác mạnh mẽ… để các tỉnh ủy, thành ủy không thể đứng ngoài cuộc, không thể thờ ơ, “dưới lạnh” kéo dài. Thứ hai, theo Quy định của Trung ương: cấp ủy, nhất là bí thư cấp ủy phải nêu cao trách nhiệm trong lãnh đạo, chỉ đạo đấu tranh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực ở địa phương; kết quả phòng, chống tham nhũng, tiêu cực là thước đo chất lượng, hiệu quả lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy, bí thư cấp ủy. Thứ ba, sẽ xử lý kỷ luật cấp ủy, nhất là bí thư cấp ủy, nếu để địa phương mình phụ trách, xảy ra tham nhũng, tiêu cực. Thứ tư, các Ban chỉ đạo của tỉnh ủy, thành ủy phải hoạt động theo đúng Quy định số 67-QĐ/TW ngày 2/6/2022 của Ban Bí thư. Thứ năm, trước dư luận và đòi hỏi chính đáng của cán bộ, đảng viên và nhân dân; trước sự vào cuộc mạnh mẽ của báo chí - truyền thông... các địa phương không thể không khắc phục tình trạng “dưới lạnh” để chuyển sang trạng thái “ấm” và “nóng” lên...

Có thể nói, công cuộc đấu tranh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực ở địa phương thường khó khăn hơn, gặp không ít rào cản “nhạy cảm”, xuất phát từ cơ chế kiểm soát quyền lực, từ mối quan hệ dòng họ, thân tộc, thân hữu... Điều này đặt ra và đòi hỏi cấp ủy, nhất là bí thư cấp ủy phải thật sự bản lĩnh, khách quan, công tâm, đặt, vì mục tiêu chung... Ngoài những cơ chế cần thiết cho công tác phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, để loại bỏ những tâm lý, rào cản ở các địa phương, thì cần phải: 1) Thực hiện bí thư cấp ủy không phải là người địa phương ở tất cả 63 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương để hạn chế các mối quan hệ dòng họ, thân tộc. 2) Kịp thời thay thế ngay bí thư cấp ủy ở địa phương nào xảy ra tham nhũng, tiêu cực mà cấp ủy, bí thư cấp ủy không xử lý theo thẩm quyền, trách nhiệm. 3) Phải tạo thành phong trào rộng khắp ở địa phương; sự vào cuộc mạnh mẽ của cả hệ thống chính trị; có cơ chế hữu hiệu để cán bộ, đảng viên và nhân dân địa phương kiên quyết, kiên trì công tác phòng chống tham nhũng, tiêu cực. 4) Huy động “tai mắt” phát hiện, phản ánh của toàn xã hội và các cơ quan báo chí - truyền thông...

Sự Thật