QUYỀN LỰC NHÀ NƯỚC Ở VIỆT NAM

 LÀ THỐNG NHẤT VÀ THUỘC VỀ NHÂN DÂN

Thời gian gần đây, ở Việt Nam, một số người đã công khai cổ súy cho việc thực hiện cái gọi là xây dựng nhà nước Việt Nam theo mô hình “tam quyền phân lập”, đòi tách riêng biệt các quyền lập pháp, hành pháp và tư pháp để “kiềm chế” và “đối trọng” giữa ba quyền này theo cách mà một số nhà nước tư sản đã làm đồng thời đưa ra các luận điệu: “Để xây dựng cơ chế “tam quyền phân lập” trong tổ chức, hoạt động của bộ máy nhà nước thì điều kiện trước tiên là phải thực hiện “đa nguyên chính trị”, “đa đảng đối lập”; phải “trung lập hóa”, “phi chính trị hóa” Quân đội nhân dân và Công an nhân dân để quyền lực nhà nước mới thực sự là của Nhân dân”. Thực chất đây là luận điệu chống phá Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam và luận điệu này hoàn toàn không có gì mới; đã từng được các thế lực thù địch, phản động ra sức tung hô, tuyên truyền, kích động nhằm phủ nhận bản chất tốt đẹp của Nhà nước ta, tiến tới xóa bỏ chế độ xã hội chủ nghĩa ở nước ta.

Chúng ta khẳng định rằng trong suốt quá trình lãnh đạo cách mạng Việt Nam, Đảng ta luôn quan tâm xây dựng, hoàn thiện bộ máy Nhà nước nhất là từ khi tiến hành công cuộc đổi mới, phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, Đảng càng coi trọng cải cách bộ máy, hoàn thiện hệ thống pháp luật phù hợp với điều kiện mới, xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của Nhân dân, do Nhân dân, vì Nhân dân, tất cả quyền lực nhà nước thuộc về Nhân dân; đồng thời, có nhiều chủ trương, giải pháp nhằm kiểm soát quyền lực nhà nước. Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội (bổ sung, phát triển năm 2011) khẳng định: “Nhà nước ta là Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của Nhân dân, do Nhân dân, vì Nhân dân. Tất cả quyền lực nhà nước thuộc về Nhân dân mà nền tảng là liên minh giữa giai cấp công nhân với giai cấp nông dân và đội ngũ trí thức do Đảng lãnh đạo. Quyền lực nhà nước là thống nhất; có sự phân công, phối hợp và kiểm soát giữa các cơ quan Nhà nước trong việc thực hiện các quyền lập pháp, hành pháp và tư pháp”. Sự khẳng định này là một bước phát triển mạnh mẽ trong nhận thức và thực hiện việc hoàn thiện cơ chế kiểm soát quyền lực nhà nước của Đảng ta. Với sự khẳng định đó, nguyên tắc tổ chức quyền lực nhà nước của Việt Nam được xác định bởi bốn nội dung quan trọng là thống nhất quyền lực, phân công quyền lực, phối hợp quyền lực và kiểm soát quyền lực.

Việc thực hiện quyền lực nhà nước theo phương thức nào, “tam quyền phân lập” hay “quyền lực nhà nước là thống nhất” phải phụ thuộc và phù hợp với thể chế chính trị của mỗi nước. Ở nước ta, Nhân dân là chủ nhân của quyền lực chính trị, quyền lực Nhân dân là cội nguồn của quyền lực nhà nước. Quyền lực đó chỉ có thể thực hiện một cách thống nhất dưới sự lãnh đạo của Đảng, sự giám sát của Nhân dân mà không thể phân chia, chia cắt hay tách biệt ra được. Nguyên tắc tất cả quyền lực nhà nước thuộc về Nhân dân được bảo đảm thực hiện bởi sự kết hợp hài hòa giữa dân chủ trực tiếp (Nhân dân trực tiếp tham gia quản lý nhà nước và xã hội, giám sát hoạt động của Nhà nước) và dân chủ đại diện (Nhân dân phân công và ủy quyền cho các cơ quan Nhà nước thực hiện quyền lực nhà nước).

Thực tiễn dưới sự lãnh đạo của Đảng; Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể chính trị - xã hội với chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, mối quan hệ của mình đều hướng tới phục vụ Nhân dân, thực hiện “tất cả quyền lực nhà nước thuộc về Nhân dân”, không để lập pháp vị lập pháp, hành pháp vị hành pháp, tư pháp vị tư pháp như ở các thể chế “tam quyền phân lập”. Quyền lực nhà nước là thống nhất; thống nhất ở chính mục tiêu chính trị là dân giàu, nước mạnh, xã hội dân chủ, công bằng, văn minh; nhưng quyền lực ấy có sự phân công, phối hợp và kiểm soát chặt chẽ giữa các cơ quan Nhà nước trong việc thực hiện các quyền lập pháp, hành pháp và tư pháp. Sự phân công rành mạch giữa các cơ quan Nhà nước là tiền đề quan trọng để kiểm soát và bảo đảm nguyên tắc quyền lực nhà nước thuộc về Nhân dân. Mặt khác, sự phân công đó cũng rất cần thiết để xây dựng một nền hành chính quốc gia ổn định, thống nhất từ Trung ương đến cơ sở. Để kiểm soát ở đây không phải là sự “kiềm chế” hay “đối trọng” mà là để tăng cường sự giám sát giữa các cơ quan trong thực hiện quyền lực nhà nước.

Nhân Trần