ĐẢNG TA CHỦ ĐỘNG NẮM BẮT THỜI CƠ MỞ CUỘC

TIẾN CÔNG CHIẾN LƯỢC 1972 TRÊN TOÀN MIỀN NAM

 

Hoa Súng

Sau gần ba năm triển khai chiến lược “Việt Nam hóa chiến tranh” và “Học thuyết Níchxơn” ở Đông Dương, đế quốc Mỹ chẳng những không giành được thắng lợi có tính chất bước ngoặt mà ngày càng lún sâu vào tình thế khó khăn. Cuộc chiến tranh kéo dài đã tác động trực tiếp đến tình hình kinh tế, chính trị, xã hội, khiến nội bộ giới chức cầm quyền cũng như giữa chính quyền và nhân dân Mỹ chia rẽ nghiêm trọng trước thềm cuộc bầu cử tổng thống vào năm 1972. Song với bản chất ngoan cố, chính quyền Mỹ vẫn cố gắng tìm kiếm thắng lợi quân sự nhằm giành ưu thế về ngoại giao để kết thúc chiến tranh theo kịch bản của Mỹ. Tại miền Nam Việt Nam, những thất bại quân sự liên tiếp trong những năm 1970-1971, đẩy quân đội Mỹ-ngụy và quân đánh thuê vào thế bị động, từ chủ động mở các cuộc hành quân tiến công chiến lược lui về phòng ngự chiến dịch và chiến lược, kéo theo mâu thuẫn giữa chính quyền Mỹ với ngụy quyền Sài Gòn cũng như trong nội bộ ngụy quyền, ngụy quân Sài Gòn diễn ra gay gắt. Lực lượng quân sự của địch trên các chiến trường giảm sút cả về số lượng lẫn suy yếu về tinh thần. Chương trình “bình định” đang đứng trên bờ vực phá sản. Phong trào đấu tranh của quần chúng nhân dân ở các đô thị diễn ra khá sôi nổi, quyết liệt bằng nhiều hình thức phong phú, có khí thế tiến công, đánh dấu một bước biến chuyển về chất lượng, gây rối loạn hậu phương, hậu cứ của địch.

Về phía ta, dưới sự lãnh đạo của Đảng, quân và dân ta vẫn nắm quyền chủ động và phát triển cuộc kháng chiến theo hướng thuận lợi. Con đường chi viện chiến lược từ hậu phương miền Bắc ngày càng vươn dài đến chiến trường miền Nam. Đồng thời với cách mạng Việt Nam, cách mạng Campuchia và Lào có những bước tiến mới, góp phần mở rộng vùng căn cứ liên hoàn, vững chắc giữa ba nước Đông Dương. Vị thế và uy tín của Việt Nam trong quan hệ quốc tế được củng cố và mở rộng, nhận được đồng tình ủng hộ mạnh mẽ của các nước xã hội chủ nghĩa cùng nhân dân tiến bộ thế giới. Nhìn chung, tương quan so sánh thế và lực giữa ta và địch ngày càng chênh lệch, nghiêng hẳn về phía ta, nhiều điều kiện thuận lợi mới đã xuất hiện cả về lực lượng, thế bố trí, tinh thần của quân và dân.

Trên cơ sở phân tích, đánh giá khách quan, toàn diện thực tiễn chiến trường cũng như tình hình thế giới, khu vực có liên quan, Ban Chấp hành Trung ương Đảng nhận định: Ta đang ở thế thắng, thế thuận lợi, thế đi lên, mặc dù còn có những khó khăn và nhược điểm cần khắc phục; địch đang ở thế thua, thế khó khăn, thế đi xuống, mặc dù chúng đang còn có lực lượng và có những chỗ mạnh nhất định; và nếu ta đánh mạnh đồng loạt trên toàn chiến trường thì lực lượng của chúng sẽ bị co kéo và phân tán hơn nữa. Trong công điện ngày 29-11-1971, gửi Trung ương Cục về đánh giá tình hình phong trào đấu tranh chính trị ở Sài Gòn và nhiệm vụ năm 1972, đồng chí Lê Duẩn dự đoán: Năm 1972 là năm cách mạng miền Nam có thời cơ lớn để chuyển sang một bước ngoặt, một giai đoạn mà quy luật chiến tranh cách mạng của ta, quy luật nổi dậy và tiến công, tiến công và nổi dậy, làm chủ để tiêu diệt địch, tiêu diệt địch để làm chủ, có khả năng phát huy tác dụng đầy đủ nhất của nó, với tất cả quy mô và sức mạnh của nó. Từ đó, Bộ Chính trị Ban Chấp hành Trung ương Đảng Lao động Việt Nam quyết định mở cuộc tiến công chiến lược trên toàn chiến trường miền Nam trong năm 1972, trong đó có hướng tiến công chủ yếu Trị-Thiên, nhằm tạo ra một chuyển biến căn bản cho cuộc kháng chiến. Mục đích của cuộc tiến công chiến lược nhằm giành thắng lợi quân sự quyết định trên chiến trường, buộc Mỹ phải chấp nhận các điều kiện của ta ở Hội nghị Paris.

Quyết tâm chiến lược và kết quả cuộc tiến công quân sự của quân và dân ta ở miền Nam, đặc biệt thắng lợi tại chiến trường Trị-Thiên, giải phóng Quảng Trị gây bất ngờ cho đế quốc Mỹ và ngụy quyền Sài Gòn. Thắng lợi của cuộc tiến công chiến lược 1972 và giải phóng Quảng Trị là minh chứng cho tư duy chỉ đạo chiến lược nhạy bén, sắc sảo của Ban Chấp hành Trung ương Đảng Lao động Việt Nam, trực tiếp là Bộ Chính trị, Quân ủy Trung ương và Bộ Quốc phòng; sự lãnh đạo sáng tạo, kiên quyết của Đảng ủy và Bộ tư lệnh Chiến dịch. Đảng ta luôn phân tích, lượng định khách quan tình hình, sát với thực tiễn để hạ quyết tâm mở cuộc tiến công chiến lược vào thời điểm có lợi nhất trên một hướng chiến lược quan trọng và giành thắng lợi quyết định. Đây là bài học kinh nghiệm quý báu được Đảng ta một lần nữa vận dụng linh hoạt, sáng tạo trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân 1975, giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước.

Ngày nay, trước những diễn biến phức tạp, khó lường của tình hình thế giới, khu vực, kinh nghiệm về chủ động nắm bắt thời cơ trong cuộc tiến công chiến lược 1972 vẫn còn nguyên giá trị trong sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc. Kế thừa và vận dụng sáng tạo kinh nghiệm đó, yêu cầu đặt ra đối với toàn Đảng, toàn quân và toàn dân là cần phải nắm chắc địch, đánh giá đúng so sánh lực lượng, kịp thời chuyển hóa thế trận, phương thức tác chiến phù hợp. Nắm chắc địch là phải thấy rõ được bản chất, âm mưu, các thủ đoạn của các thế lực thù địch trên mọi phương diện, trong mọi tình huống; đánh giá đúng đối tượng để rút ra những kết luận khách quan, xử trí kịp thời các tình huống, đặc biệt trong những thời điểm có tính chất bước ngoặt về chiến lược. Muốn vậy, phải quán triệt sâu sắc quan điểm của Đảng về bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới. Từ đó không ngừng bồi dưỡng, nâng cao hiệu quả năng lực dự báo, tham mưu chiến lược về quân sự, quốc phòng, phù hợp với khả năng của đất nước và đối tượng tác chiến, không để bị động, bất ngờ; phát huy tốt vai trò nòng cốt của quân đội trong xây dựng nền quốc phòng toàn dân vững mạnh, vai trò của cả hệ thống chính trị trong xây dựng "thế trận lòng dân", thế trận phòng thủ cơ bản quân khu và khu vực phòng thủ tỉnh, thành phố ngày càng vững chắc, phù hợp với sự phát triển của điều kiện kinh tế, xã hội, góp phần tăng cường tiềm lực quốc phòng, sức mạnh phòng thủ đất nước./.