CÔNG KHAI KẾT QUẢ TỰ PHÊ BÌNH VÀ PHÊ BÌNH

TRONG PHÒNG, CHỐNG “TỰ DIỄN BIẾN”,

“TỰ CHUYỂN HOÁ”

BIỂN RỘNG

          Lê-nin cho rằng: “Công khai thừa nhận sai lầm... đó là dấu hiệu chứng tỏ một đảng nghiêm túc”.Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng khẳng định: “Một đảng mà giấu giếm khuyết điểm là một đảng hỏng”. Những luận điểm kinh điển đó  cho thấy việc công khai thừa nhận những khuyết điểm, yếu kém, tức là công khai kết quả tự phê bình và phê bình là chuyện không mới và rất cần thiết cho một đảng cộng sản chân chính nói chung và cho việc phòng chống sự thoái hóa của đảng nói riêng. Nhờ dũng cảm tự phê bình và phê bình, công khai thừa nhận và sửa chữa những khuyết điểm, sai lầm của mình mà Đảng cộng sản Việt Nam tuy có lúc phạm sai lầm nghiêm trọng, như trong thời kỳ cải cách ruộng đất, chỉnh đốn Đảng ở miền Bắc những năm 1955-1956; thời kỳ xây dựng đất nước những năm 1976 -1985, nhưng sau đó lại được nhân dân tha thứ, tin tưởng hơn, nhờ vậy Đảng đó vượt qua được nhiều thử thách quyết liệt.

         Ngược lại, do giấu giếm khuyết điểm, sai lầm mà nhiều đảng cộng sản cầm quyền đó đánh mất niềm tin của nhân dân, tạo cơ hội cho các thế lực thù địch lợi dụng bôi xấu đảng, kích động dư luận, dẫn đến những hậu quả khôn lường. Ngay trong Đảng ta hiện nay, vẫn còn có nơi, có lúc, một bộ phận tổ chức đảng và cán bộ, đảng viên giấu giếm khuyết điểm, có sai lầm lại còn tìm cách đối phó, che đậy, bao che cho nhau, không chịu thừa nhận và sửa chữa khuyết điểm, sai lầm, thậm chí còn trù dập người phát hiện, tố cáo. Tình trạng đó là một trong những nguyên nhân gây nên sự bức xúc trong Đảng, trong nhân dân, làm giảm sút niềm tin của nhân dân với Đảng. Hơn nữa, tình trạng đó tạo cớ cho các thế lực thù địch lợi dụng tuyên truyền chống Đảng và đặc biệt nguy hiểm là tình trạng đó nuôi dưỡng, che dấu sự thoái hoá, biến chất của các tổ chức đảng và đội ngũ cán bộ, đảng viên, tạo nên những ẩn họa cho Đảng. 

         “Tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” là những cách gọi khác nhau của hiện tượng một đảng cộng sản tự thay đổi bản chất; tự rút lui mục đích CNXH, từ bỏ nền tảng tư tưởng mác-xít, các nguyên tắc tổ chức, hoạt động của đảng cộng sản, dẫn đến tự khủng hoảng, rối loạn và tự tan rã, sụp đổ. Đây là việc đó từng xảy ra với nhiều đảng cộng sản cầm quyền trong những thập kỷ cuối cùng của thế kỷ trước và đang là một nguy cơ không thể xem thường đối với Đảng ta hiện nay. Nói về tự phê bình và phê bình, Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ rõ: "Phê bình là nêu ưu điểm và vạch khuyết điểm của đồng chí mình. Tự phê bình là nêu ưu điểm và vạch khuyết điểm của mình"².

          Như vậy, qua tự phê bình và phê bình sẽ luôn chủ động nhận thức được các ưu điểm và phát hiện ra các khuyết điểm (không thể tránh khỏi) của cán bộ, đảng viên, tổ chức đảng. Nếu những kết quả này được công khai sẽ giúp bản thân cán bộ, đảng viên, tổ chức đảng biết rõ hơn, ý thức sâu sắc hơn về các ưu, khuyết điểm, từ đó thúc đẩy việc sửa chữa các sai lầm, khuyết điểm, góp phần răn đe, phòng ngừa sự tái phạm đối với mỗi cán bộ, đảng viên, tổ chức đảng, nhờ đó chủ động khắc phục, hạn chế sự suy thoái của đội ngũ cán bộ, đảng viên.

          Công khai kết quả tự phê bình và phê bình sẽ giúp quần chúng nhân dân biết và giám sát hoạt động và sự sửa chữa khuyết điểm, sai lầm của cán bộ, đảng viên, tổ chức đảng đã được nêu ra, nâng cao tiến độ, chất lượng, hiệu quả sửa chữa các khuyết điểm, sai lầm.

          Công khai kết quả tự phê bình và phê bình sẽ giúp động viên tinh thần nhân dân tham gia xây dựng Đảng, hệ thống chính trị, nâng cao lòng tin của nhân dân với Đảng, Nhà nước. Kinh nghiệm thực tế cho thấy khi mỗi Đảng hay cán bộ lãnh đạo công khai thừa nhận sai lầm, khuyết điểm thì không chỉ nhận được thái độ tha thứ, tin tưởng mà còn gây được dư luận phấn khởi của đa số nhân dân, nâng cao tinh thần tích cực tham gia xây dựng Đảng của nhân dân.

         Công khai kết quả tự phê bình và phê bình sẽ tạo ra một nét văn hóa mới, tích cực trong Đảng và trong xã hội, thúc đấy mở rộng dân chủ, đồng thời loại trừ sự lợi dụng của các thế lực thù địch. Đây cũng là một yếu tố giúp loại trừ nguy cơ “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong Đảng.

          1. Nâng cao nhận thức về công khai kết quả tự phê bình và phê bình. Tuy đã có những việc, một tập thể lãnh đạo hay cán bộ lãnh đạo công khai thừa nhận sai lầm, yếu kém, xin lỗi nhân dân và hứa sửa chữa, nhưng nhìn chung việc này còn ít và phần đông còn tâm lý e ngại việc công bố công khai kết quả tự phê bình và phê bình, nhất là công bố những khuyết điểm, sai lầm trước nhân dân. Vì vậy, việc cần chú ý đầu tiên là phải làm thay đổi thói quen tư duy, phá bỏ sự e ngại này bằng đẩy mạnh tuyên truyền, giáo dục về công khai kết quả tự phê bình và phê bình. Việc này có thể thực hiện bằng ban hành các nghị quyết, chỉ thị về công khai kết quả tự phê bình và phê bình trong Đảng, Nhà nước; bằng các biện pháp tuyên truyền, giáo dục... nhằm tạo cho được sự chuyển biến về nhận  thức, dư luận xã hội.        

          2. Xây dựng chế độ công khai kết quả tự phê bình và phê bình, quy định rõ nội dung, cách thức, phạm vi, trách nhiệm, thẩm quyền. Cùng với tuyên truyền, giáo dục cần có quy định thành chế độ công khai kết quả tự phê bình và phê bình để việc thực hiện thành phổ biến, thường xuyên trong các tổ chức đảng, Nhà nước và cả hệ thống chính trị. Quy định cần xác định rõ nội dung, hình thức, phạm vi, trách nhiệm, thẩm quyền công khai kết quả tự phê bình và phê bình; các chế tài xử lý vi phạm. Quy định cần cụ thể, chặt chẽ, tránh chung chung, hình thức đồng thời tránh sự vận dụng tuỳ tiện, tạo sơ hở cho các tiêu cực hoặc các phần tử xấu, các thế lực thù địch lợi dụng. Kinh nghiệm lịch sử cho thấy chủ trương công khai hoá của Đảng cộng sản Liên xô trong cải tổ đã bị lợi dụng để bôi đen Đảng, phủ nhận những cống hiến vĩ đại của Đảng, làm tan rã về tư tưởng trong đội ngũ của Đảng.

         3. Cấp trên, cán bộ lãnh đạo gương mẫu thực hiện công khai kết quả tự phê bình và phê bình. Tình trạng nói nhiều làm ít, nói không đi đôi với làm, “nhẹ trên nặng dưới”, thiếu các tấm gương tiêu biểu của cấp trên trong thời gian qua đã làm xấu đi kỷ cương, kỷ luật trong hệ thống chính trị, bởi vậy, nay muốn có chuyển biến và thành công, việc công khai kết quả tự phê bình và phê bình nhất định cần sự gương mẫu của cấp trên, của cán bộ lãnh đạo, nhất là từ Trung ương.

          4. Tổ chức, động viên nhân dân, các phương tiện thông tin đại chúng tham gia giám sát việc công khai kết quả tự phê bình và phê bình. Công khai kết quả tự phê bình và phê bình chủ yếu là hướng đến việc công khai trước nhân dân, và chỉ khi đó mới có hiệu quả thực sự đối với phòng, chống “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”. Cần tuyên truyền và xây dựng quy định cụ thể để nhân dân cùng với các phương tiện thông tin đại chúng thật sự được tham gia giám sát việc công khai kết quả tự phê bình và phê bình; việc sửa chữa khuyết điểm đã công khai.

          5. Tăng cường kiểm tra, giám sát, xử lý nghiêm túc vi phạm. Thói quen xử lý nội bộ và sự e ngại sợ “mất uy tín” nhất định sẽ cản tở việc công khai kết quả tự phê bình và phê bình, do vậy, trên cơ sở dựng thành chế độ cần chú trọng tổ chức nghiêm việc kiểm tra, giám sát thực hiện để vừa hướng dẫn, vừa kịp thời  phát hiện uốn nắn các lệch lạc, sai phạm. Nếu tổ chức, cá nhân lãnh đạo nào vi phạm hệ thống, nghiêm trọng cũng cần có xử lý nghiêm để nêu gương.

[1] V.I.Lê-nin toàn tập, t.41, Nxb. Tiến bộ, Mát-xcơ-va, 1977, tr.51.

[2] Hồ Chí Minh toàn tập, tập 5, NxbCTQG,2000, tr.261.

2 Hồ Chí Minh, Toàn tập, tập 5, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1995, tr.267.