.

ĐẤU TRANH PHÒNG, CHỐNG MỘT SỐ LOẠI TỘI PHẠM PHI TRUYỀN THỐNG Ở VIỆT NAM HIỆN NAY

Hiện tại ở Việt Nam, đã xuất hiện hầu hết các loại tội phạm phi truyền thống, cuộc đấu tranh phòng, chống các loại tội phạm phi truyền thống, có thể được khái quát như sau:

Thứ nhất, phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao

Tội phạm sử dụng công nghệ cao (TPSDCNC) được hiểu là loại hành vi nguy hiểm cho xã hội, do người có năng lực trách nhiệm hình sự thực hiện một cách cố ý bằng việc sử dụng tri thức, kỹ năng, công cụ, phương tiện công nghệ thông tin, truyền thông ở trình độ cao, xâm phạm đến trật tự an ninh, an toàn thông tin, gây thiệt hại lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước được quy định trong Bộ luật Hình sự.

Phương thức hoạt động của TPSDCNC là chúng thườngtấn công  các loại thiết bị kỹ thuật số, mạng máy tính, mạng viễn thông bằng cách phát tán virus, spyware, worm, spam; truy cập trái phép vào hệ thống máy tính, cơ sở dữ liệu; phá hoại dữ liệu, trộm cắp dữ liệu, tấn công từ chối dịch vụ DOS-BOTNET; tấn công chiếm đoạt tên miền, cản trở hoạt động của mạng máy tính, sử dụng trái phép dữ liệu, đưa thông tin trái phép lên mạng, điều khiển bí mật, bất hợp pháp máy tính, mạng máy tính; sử dụng máy tính làm công cụ để lừađảo qua mạng, trộm cắp tiền từ thẻ tín dụng, đánh bạc, buôn bán ma túy qua mạng, tuyên truyền văn hóa phẩm đồi trụy, rửa tiền và xâm phạm sở hữu trí tuệ qua mạng.

Hậu quả của TPSDCNC là rất lớn cả về kinh tế, chính trị và an ninh, quốc phòng. Phòng, chống TPSDCNC đang đứng trước nhiều khó khăn, tháchthức. Đây là lý do mà đề tài coi đấu tranh phòng, chống TPSDCNC là một trong những vấn đề cần được đặc biệt quan tâm hiện nay.

Thứ hai, phòng, chống tội phạm rửa tiền, lưu hành tiền giả và kinh doanh trái luật.

Rửa tiền, lưu hành tiền giả và kinh doanh tráiphápluật là loại tội phạm phi truyền thống đang có nguy cơ phát triển và gây hậu quả khôn lường ở Việt Nam hiện nay. Lý do khiến những loại tội phạm này phát triển vì Việt Nam là thị trường mới nổi; nền kinh tế đang cần rất nhiềunguồnvốn đầu tư; hệ thống luật pháp lại chưa đầy đủ, thiếu đồng bộ; cơ chế quản lý kinh tế và quản lý xã hội còn khá bất cập so với yêu cầu phát triển của thị trường; tình trạng cửa quyền, quan liêu và đặc biệt nạn tham nhũng chưa được khắc phục một cách hiệu quả. Mở của, đổi mới khiến tội phạm quốc tế xâm nhập, chúng lợi dụng tình trạng quản lý còn lỏng lẻo trong một số khâu để hoạt động. Đấy là chưa kể các thế lực thù địch tiến hành các hoạt động phá hoại như in và lưu hành tiền giả nhằm làm suy yếu kinh tế Việt Nam.

Hiện tại, cuộc đấu tranh chống tội phạm rửa tiền, lưu hành tiền giả và kinh doanh trái pháp luật đang diễn ra rất quyết liệt, khó khăn. Nhiều tội phạm là người nước ngoài, thậm chí do các thế lực thù địch tiến hành để phá hoại nền kinh tế Việt Nam. Để phòng, chống các loại tội phạm này, trước hết phải hoàn chỉnh hệ thống luật pháp; phải thực hiện nghiêm các luật đầu tư, kinh doanh, luật xuất nhập khẩu; luật hải quan; luật về thuế; phải đẩy mạnh hơn nữa cuộc đấu tranh chống quan liêu, cửa quyền, tham nhũng. Chính các tệ nạn quan liêu, cửa quyền, tham nhũng là mảnh đất màu mỡ cho các loại tội phạm này nảy sinh, phát triển.

Thứ ba, phòng, chống tội phạm ma túy xuyên quốc gia

Ma túy là loại tội phạm nguy hiểm với từng quốc gia và cho cả nhân loại. Tội phạm ma túy (TPMT) đang phát triển và gây ra nhiều hậu quả khôn lường ở Việt Nam. Hiện nay, Việt Nam có khoảng hơn 200 nghìn người nghiện ma túy. Số người phạm tội do ma túy hoặc có liên quan đến ma túy chiếm tới 70% số tội phạm trong các trại giam. Số vụ buôn bán, vận chuyển lớn ma túy ngày càng gia tăng, có vụ phát hiện tới 2,4 tạ ma túy. Hậu quả của TPMT rất to lớn, nặng nề về cả kinh tế, xã hội và chính trị. Phòng, chống TPMT đang là nhiệm vụ xã hội cấp thiết.

Để phòng, chống TPMT hiệu quả, cần phải thực hiện cuộc đấu tranh trên cả ba lĩnh vực: Giảm cung, giảm cầu và giảm hại. Trong đó, để giảm cung, phải phối hợp chặt chẽ với các lực lượng quốc tế nhằm ngăn chặn các con đường mà ma túy vào và ra khỏi Việt Nam. Ở đây, để phòng ngừa việc buôn bán, vận chuyển ma túy có hiệu quả, cần phải phối hợp quốc tế, xử lý nghiêm minh các TPMT; ngăn ngừa, đấu tranh có hiệu quả chống sự câu kết giữa TPMT trong nước với TPMT quốc tế. Vận động cộng đồng giảm cầu, giảm số nghiện mới; tăng cường cai nghiện và quản lý sau cai; từng bước giảm những hậu quả do nghiện ma túy mang lại. Chương trình đấu tranh phòng, chống TPMT phải được tiến hành kết hợp với các chương trình phát triển kinh tế - xã hội khác, bảo đảm sự phát triển xã hội bền vững.

Thứ tư, phòng, chống tội phạm buôn bán người và nội tạng người

Ở Việt Nam, tội phạm buôn bán người và nội tạng người mới phát triển nhiều từ khi Việt Nam mở cửa chuyển sang kinh tế thị trường. Hiện nay, loại tội phạm này đang phát triển dưới nhiều hình thức như: bắt cóc, lừa gạt, đưa người đi lao động, đi lấy chồng ở nước ngoài; đi du lịch, thăm thân hoặc cho, nhận con nuôi. Gần đây, lợi dụng hoàn cảnh khó khăn của một số người dân, bọn tội phạm đã xúi dục, lừa gạt không ít người lao động nghèo bán gan, thận, để lại hậu quả nặng nề cho sức khỏe bản thân. Đây là loại tội phạm mới, cần đấu tranh ngăn chặn.

Để ngăn ngừa những tội phạm này, trước hết cần đẩy mạnh việc tuyên truyền trong nhân dân, nâng cao ý thức của người dân về những hậu quả mà loại tội phạm này gây ra; phát động quần chúng nhân dân đấu tranh tố cáo tội phạm, phối hợp với các cơ quan chức năng tiến hành những biện pháp cần thiết để giải cứu các nạn nhân. Ngoài ra, để phòng, chống các loại tội phạm này một cách hiệu quả, cần tiến hành các hoạt động hợp tác quốc tế với các lực lượng chức năng của các nước có liên quan, đặc biệt là với Interpol.

Thứ năm, phòng, chống tội phạm về môi trường

Trong những thập kỷ gần đây, thế giới cũng như Việt Nam phải đối diện với những vấn đề an ninh môi trường. Nhu cầu phát triển sản xuất và nâng cao mức sống khiến việc sản xuất và tiêu dùng ngày càng tăng cao. Chạy theo lợi nhuận vẫn là mục đích tối cao của không ít nhà kinh doanh, sản xuất. Do đó, hành vi tội phạm về môi trường diễn ra ngày càng nhiều, phức tạp và việc đấu tranh, phòng, chống là không dễ dàng.

Ở Việt Nam, trong những năm gần đây, tình trạng tội phạm về môi trường (TPMT) rất đáng báo động. Chúng ta chưa có được một chương trình, kế hoạch hoàn chỉnh, rõ rang về việc kiểm soát phát thải khí nhà kính. Ô nhiễm môi trường đất, nước, không khí và tình trạng tuyệt diệt của một số loài thực vật và động vật đang chưa được kiểm soát một cách có hiệu quả. Sản xuất vẫn phát triển theo chiều rộng với các kỹ thuật còn thô sơ, lạc hậu. Ý thức của cộng đồng và của một bộ phận cán bộ quản lý, lãnh đạo chưa cao. Điều này khiến cho TPMT đang có nguy cơ phát triển và diễn biến phức tạp. Đấu tranh phòng, chống TPMT đang là nhiệm vụ hết sức cấp bách.

Để phòng, chống các TPMT, phải coi đây là một trong những nhiệm vụ xã hội cấp thiết mà toàn thể cộng đồng phải tham gia. Song song với việc tuyên truyền giáo dục phải chú ý đầu tư, sử dụng các công nghệ tiến tiến trong sản xuất và trong đời sống nhằm giảm thiểu ô nhiễm môi trường, thực hiện các mục tiêu tăng trưởng xanh; hoàn thiện hệ thống pháp luật và tăng cường các biện pháp nghiệp vụ nhằm bảo vệ môi trường có hiệu quả; đẩy mạnh hợp tác quốc tế trong đấu tranh phòng, chống TPMT.

Thứ sáu, phòng, chống tội phạm khủng bố

Ở Việt Nam, tội phạm khủng bố (TPKB) tuy chưa phát triển như ở một số khu vực khác trên thế giới, nhưng nguy cơ và hậu quả thảm khốc của TPKB thì cần phải hết sức đề phòng. Khủng bố ở Việt Nam cũng chưa nhuốm sắc màu tôn giáo nên phòng, chống có phần đỡ phức tạp hơn. Trong gần một thập kỷ qua, theo thống kê của các cơ quan chức năng, ở Việt Nam có hơn 100 hoạt động khủng bố các loại. Trong đó, có hoạt động do lực lượng lưu vong, thất thế của chế độ cũ tiến hành; có hoạt động do cá nhân đơn lẻ tiến hành; có hoạt động do những tổ chức chính trị tự xưng, mới xuất hiện tiến hành. Quy mô, mức độ của các hoạt động khủng bố còn ở mức thấp. Hậu quả kinh tế, xã hội mà khủng bố gây ra chưa lớn.

Nguyên nhân của các hoạt động khủng bố chủ yếu bắt nguồn từ lý do chính trị, do mâu thuẫn, xung đột về lợi ích kinh tế, do những hiềm khích cá nhân... Để phòng, chống TPKB cần hoàn thiện Luật Chống khủng bố và thực hiện nghiêm dưới sự lãnh đạo của Đảng, sự phối hợp của các cơ quan ban ngành, đoàn thể xã hội và của cả cộng đồng. Kinh nghiệm từ thực tế cho thấy, để phòng, chống có hiệu quả TPKB, cần đẩy mạnh các biện pháp nghiệp vụ, nắm chăc các thông tin về khủng bố, xây dựng và tập dượt theo các phương án tác chiến cụ thể, huy động cả cộng đồng cùng tham gia. Trước mắt, để phòng, chống TPKB cần thành lập Ban phòng ngừa TPKB chuyên trách. Trong đó, việc thu thập thông tin, phân tích, đánh giá chính xác tình hình, lập kế hoạch phòng, chống TPKB là việc cần thường xuyên quan tâm thực hiện trong điều kiện hiện nay.

                                                                     Công Bằng