MỘT SỐ BIỆN PHÁP QUẢN LÝ, BẢO VỆ CHỦ QUYỀN LÃNH THỔ BIÊN GIỚI QUỐC GIA

Nhân Trần

Quản lý, bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia là nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân, của cả hệ thống chính trị, nhằm xây dựng đường biên giới hòa bình, hữu nghị, hợp tác, cùng phát triển. Quán triệt sâu sắc quan điểm, đường lối quân sự, quốc phòng của Đảng, nhất là Nghị quyết số 33-NQ/TW, ngày 28/9/2018 của Bộ Chính trị (khóa XII) về Chiến lược bảo vệ biên giới quốc gia, những năm qua, Bộ đội Biên phòng luôn chủ động nghiên cứu, tham mưu với Đảng, Nhà nước, Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng nhiều chủ trương, đối sách giải quyết kịp thời các vấn đề phát sinh trên biên giới, hải đảo. Đồng thời, phát huy truyền thống đoàn kết, chủ động, sáng tạo hoàn thành thắng lợi các mặt công tác, tiếp tục khẳng định vai trò nòng cốt, chuyên trách trong bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất toàn vẹn lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia; bảo vệ hòa bình, an ninh, nền văn hóa, pháp luật, tính uy nghiêm và biểu tượng quốc gia tại biên giới, cửa khẩu.

Theo đó, Đảng ủy, Nhà nước, các cấp, các ngành đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo tổ chức điều chỉnh, xây dựng lực lượng quản lý, bảo vệ chủ quyền lãnh thổ biên giới quốc gia “tinh, gọn, mạnh, hoạt động hiệu lực, hiệu quả”; quản lý chặt chẽ, đúng pháp luật hoạt động tại các khu vực biên giới, cửa khẩu; đẩy mạnh đấu tranh phòng, chống tội phạm, gian lận thương mại, triệt phá nhiều đường dây, ổ nhóm buôn lậu, thu hồi nhiều tài sản cho Nhà nước, góp phần giữ vững an ninh, trật tự ở khu vực biên giới, cửa khẩu. Đồng thời, tích cực tham gia phát triển kinh tế - xã hội, xóa đói giảm nghèo, xây dựng đời sống văn hóa; phòng, chống, khắc phục hậu quả thiên tai, tìm kiếm cứu hộ, cứu nạn, xây dựng, củng cố hệ thống chính trị cơ sở, ổn định địa bàn. góp phần xây dựng biên giới hòa bình, hữu nghị, hợp tác, tạo tiền đề để các địa phương biên giới và cả nước phát triển nhanh, bền vững.

Thời gian tới, tình hình các tuyến biên giới trên đất liền, trên biển và một số địa bàn chiến lược trọng điểm tiềm ẩn yếu tố phức tạp; các thế lực thù địch tiếp tục đẩy mạnh chống phá, xuyên tạc, chia rẽ mối quan hệ hữu nghị, truyền thống láng giềng tốt đẹp giữa các địa phương hai bên biên giới. Tình hình an ninh nông thôn, các vấn đề về dân tộc, tôn giáo, an ninh phi truyền thống, hoạt động tội phạm, vi phạm pháp luật, nhất là tội phạm ma túy, buôn lậu, xuất, nhập cảnh trái phép… diễn biến ngày càng phức tạp, đặt ra không ít khó khăn, thách thức cho công tác quản lý, bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia, đòi hỏi phải tiếp tục đoàn kết, sáng tạo, quyết tâm thực hiện tốt một số nội dung, giải pháp chủ yếu sau:

Một là, tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý của Nhà nước đối với nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới. Cấp ủy, chính quyền các cấp, nhất là các địa phương có biên giới và cấp ủy, chỉ huy các cấp cần nhận thức sâu sắc hơn nữa vị trí, ý nghĩa, tầm quan trọng của nhiệm vụ quản lý, bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia. Tiếp tục quán triệt, triển khai thực hiện hiệu quả các nghị quyết, kết luận, chỉ thị của Đảng, Nhà nước, các chương trình, kế hoạch của Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng, trọng tâm là Nghị quyết số 16/NQ-CP, ngày 29/4/2020 của Chính phủ, Chương trình hành động số 88-CTr/QUTW, ngày 30/01/2019 của Quân ủy Trung ương và Chương trình hành động của ban thường vụ các tỉnh, thành ủy… về thực hiện Nghị quyết số 33-NQ/TW của Bộ Chính trị về Chiến lược bảo vệ biên giới quốc gia. Trên cơ sở đó, tập trung xây dựng hệ thống tổ chức đảng, chính quyền các cấp trong sạch, vững mạnh, nâng cao năng lực lãnh đạo, chỉ đạo, tham mưu, tổ chức thực hiện thắng lợi nhiệm vụ quản lý, bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia. Vận dụng và phát huy hiệu quả nguyên tắc, cơ chế lãnh đạo công tác biên phòng theo đúng chức năng, nhiệm vụ của từng cấp, ngành và quy định của pháp luật. Chú trọng giải quyết tốt mối quan hệ giữa các lực lượng tham gia quản lý, bảo vệ chủ quyền lãnh thổ biên giới quốc gia. Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát theo tinh thần Nghị quyết Trung ương 4 (khóa XIII), không ngừng nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của tổ chức đảng các cấp, bảo đảm tính thống nhất từ Trung ương đến cơ sở trong thực hiện nhiệm vụ quản lý, bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia.Tiếp tục nghiên cứu những vấn đề còn vướng mắc, bất cập phát sinh từ thực tiễn để tham mưu, đề xuất, bổ sung hoàn thiện phương thức, cơ chế lãnh đạo, chỉ đạo, phối hợp, quản lý công tác biên phòng; xây dựng, hoàn thiện và hiện thực hóa hệ thống pháp luật về xây dựng, quản lý, bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia; nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về quốc phòng, an ninh, đối ngoại tại khu vực biên giới; thực hiện nghiêm Luật Biên phòng Việt Nam. Kết hợp cập nhật bổ sung, biên soạn nội dung cơ bản của Nghị quyết số 33-NQ/TW vào tài liệu, học tập, giảng dạy, bồi dưỡng kiến thức quốc phòng và an ninh cho các đối tượng với đổi mới, nâng cao hiệu quả công tác tuyên truyền, giáo dục, làm cho cán bộ, nhân dân nắm và thực hiện tốt trách nhiệm, nghĩa vụ đối với nhiệm vụ quản lý, bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới quốc gia.

Hai là, xây dựng lực lượng Biên phòng vững mạnh, phát huy vai trò nòng cốt, chuyên trách trong quản lý, bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia. Các cơ quan, đơn vị Bộ đội Biên phòng tiếp tục quán triệt, triển khai thực hiện nghiêm túc, hiệu quả Nghị quyết số 05-NQ/TW, ngày 17/01/2022 của Bộ Chính trị (khóa XIII), Nghị quyết số 230-NQ/QUTW, ngày 02/4/2022 của Quân ủy Trung ương về tổ chức Quân đội nhân dân Việt Nam giai đoạn 2021 - 2030 và những năm tiếp theo trong toàn lực lượng. Tiếp tục xây dựng lực lượng Bộ đội Biên phòng “tinh, gọn, mạnh, hoạt động hiệu lực, hiệu quả” theo Đề án “Tổ chức lực lượng Bộ đội Biên phòng giai đoạn 2017 - 2021 và những năm tiếp theo”; kết hợp chặt chẽ giữa xây dựng lực lượng nòng cốt, chuyên trách với lực lượng toàn dân rộng khắp, xây dựng lực lượng với xây dựng thế trận biên phòng, xây dựng tổ chức đảng trong sạch, vững mạnh với xây dựng đơn vị vững mạnh toàn diện “mẫu mực, tiêu biểu”. Tích cực đổi mới, sáng tạo, nâng cao chất lượng giáo dục chính trị, huấn luyện, diễn tập, đào tạo, quyết tâm xây dựng Bộ đội Biên phòng vững về chính trị, tư tưởng, đạo đức, tổ chức và cán bộ; giỏi về chuyên môn quân sự; am hiểu về pháp luật; tinh thông về nghiệp vụ biên phòng; thành thạo ngoại ngữ, nhất là ngôn ngữ các nước láng giềng, tiếng đồng bào dân tộc; thực hiện tốt phương châm “bám trụ, bám dân, bám địa bàn”, “cùng ăn, cùng ở, cùng làm, cùng nói tiếng dân tộc”, bảo vệ dân, bảo vệ biên giới. Tập trung huấn luyện, bồi dưỡng nâng cao khả năng nắm, đánh giá, dự báo tình hình nội biên, ngoại biên; trình độ quản lý đường biên, cột mốc, cửa khẩu biên giới đất liền, khu vực biên giới biển; kỹ năng phối hợp đấu tranh phòng, chống tội phạm; phòng, chống thiên tai, tìm kiếm cứu nạn; làm chủ vũ khí, trang bị, phương tiện, công cụ chuyên ngành… phát hiện, xử lý kịp thời, hiệu quả các vấn đề phát sinh không để bị động, bất ngờ trong mọi tình huống. Nghiên cứu, hoàn thiện phương thức, phương án, văn kiện, kế hoạch bảo vệ biên giới quốc gia ở các cấp, bảo đảm phù hợp với quyết tâm phòng thủ, bảo vệ Tổ quốc trên từng hướng, khu vực và cả nước. Tiếp tục đề xuất, đầu tư hiện đại hóa vũ khí, trang bị kỹ thuật, phương tiện, cơ sở hạ tầng các đồn, trạm, công trình bảo vệ biên giới, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ.

Ba là, đẩy mạnh các biện pháp vô hiệu hóa âm mưu, thủ đoạn chống phá của các thế lực thù địch; tích cực đấu tranh phòng, chống tội phạm, giữ vững an ninh, trật tự ở khu vực biên giới, cửa khẩu. Các cơ quan, đơn vị, nhất là lực lượng nghiệp vụ, bảo vệ an ninh, vận động quần chúng, các đồn, trạm biên phòng,… cần tiếp tục phối hợp chặt chẽ với cấp ủy, chính quyền địa phương khu vực biên giới và lực lượng liên quan, nhất là lực lượng Công an theo Nghị định số 03/2019/NĐ-CP, ngày 05/9/2019 của Chính phủ; nắm chắc tình hình nội biên, ngoại biên, biên giới đất liền, vùng biển,… để tham mưu và tổ chức thực hiện đồng bộ các biện pháp đấu tranh làm thất bại âm mưu, hoạt động chống phá của các thế lực thù địch. Trong đó, hướng trọng tâm vào các hoạt động cấu kết, móc nối với các lực lượng phản động nước ngoài mưu đồ thành lập tổ chức chính trị đối lập nhằm mục đích ly khai, tự trị và thủ đoạn kích động gây chia rẽ mối quan hệ đoàn kết giữa nhân dân hai bên biên giới, di cư tự do, lấn chiếm biên giới, v.v. Kết hợp chủ động nắm chắc tình hình, nghiên cứu, đề xuất xác lập các chuyên án, kế hoạch của Bộ đội Biên phòng với triển khai các chương trình, đề án, dự án lớn của Bộ Quốc phòng, Bộ Công an nhằm đấu tranh hiệu quả với các loại tội phạm, hoạt động vi phạm pháp luật trên các tuyến biên giới, địa bàn trọng điểm, nhất là trong đấu tranh với tội phạm ma túy, buôn lậu, gian lận thương mại, mua bán người, vũ khí, vật liệu nổ, xuất, nhập cảnh trái phép và phòng, chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không khai báo và không theo quy định (IUU). Quản lý, kiểm soát chặt chẽ biên giới, cửa khẩu, đường mòn, lối mở; tham mưu kịp thời và giải quyết tốt vấn đề phát sinh trên một số địa bàn liên quan đến thay đổi nguyên trạng đường biên giới. Tiếp tục nâng cao hiệu quả tham mưu, tham gia xây dựng, củng cố hệ thống chính trị cơ sở, phát triển kinh tế - xã hội, làm tốt công tác chính sách, giải quyết kịp thời các vấn đề phức tạp về an ninh nông thôn, dân tộc, tôn giáo ở khu vực biên giới; kiên quyết xử lý không để “vấn đề nhỏ phát triển, lan rộng thành vấn đề lớn”, “điểm nóng” kéo dài. Đẩy mạnh phong trào toàn dân tham gia bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia theo Chỉ thị số 01/CT-TTg, ngày 09/01/2015 của Thủ tướng Chính phủ, xây dựng thế trận biên phòng toàn dân gắn với thế trận an ninh nhân dân vững chắc, phát huy sức mạnh khối đại đoàn kết toàn dân tộc trong quản lý, bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới.

Bốn là, nâng cao hiệu quả công tác đối ngoại nhân dân, đối ngoại quốc phòng, đối ngoại biên phòng. Trên cơ sở quán triệt sâu sắc quan điểm, đường lối đối ngoại của Đảng, trọng tâm là Kết luận số 53-KL/TW, ngày 28/4/2023 của Bộ Chính trị (khóa XIII) về Chiến lược hội nhập quốc tế, đối ngoại quốc phòng đến năm 2030 và những năm tiếp theo và sự chỉ đạo của Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng, các cơ quan, đơn vị phối hợp chặt chẽ với cấp ủy, chính quyền địa phương biên giới, các lực lượng liên quan tiếp tục đổi mới, sáng tạo, nâng cao hiệu quả công tác tham mưu và tổ chức thực hiện các nội dung, nhiệm vụ công tác đối ngoại nhân dân, đối ngoại quốc phòng, đối ngoại biên phòng. Tăng cường hợp tác với lực lượng chức năng của các nước láng giềng trong quản lý, bảo vệ biên giới, cửa khẩu, đấu tranh phòng, chống tội phạm, dịch bệnh, thiên tai, tìm kiếm cứu nạn. Quá trình thực hiện cần vận dụng linh hoạt, hiệu quả phương châm “vừa hợp tác, vừa đấu tranh” để bảo vệ vững chắc chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia. Chủ trì phối hợp với các cơ quan, đơn vị liên quan tham mưu cho Bộ Quốc phòng ký kết thỏa thuận hợp tác biên phòng với Bộ Quốc phòng Trung Quốc, nghị định thư hợp tác biên phòng với Bộ Quốc phòng Lào và xây dựng kế hoạch hướng dẫn các cơ quan, đơn vị triển khai thực hiện. Phối hợp với cơ quan chức năng của các bộ, ngành, địa phương liên quan thống nhất nâng cấp, mở mới và quy hoạch hệ thống cửa khẩu; tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, cải cách thủ tục hành chính, chuyển đổi số, trang bị phương tiện… nhằm hiện đại hóa công tác giám sát an ninh, kiểm soát xuất, nhập cảnh tại các cửa khẩu. Phát huy hiệu quả hơn nữa hình thức giao lưu hữu nghị quốc phòng biên giới, duy trì và nhân rộng mô hình kết nghĩa giữa các địa phương, đơn vị và nhân dân hai bên biên giới; duy trì hiệu quả hoạt động “đường dây nóng”, tuần tra chung, gặp gỡ, trao đổi thông tin, phối hợp xử lý linh hoạt, kịp thời các tình huống phát sinh, xây dựng biên giới hòa bình, hữu nghị, hợp tác, phát triển, góp phần quản lý, bảo vệ vững chắc chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia trong tình hình mới./.