VỊ THUYỀN TRƯỞNG ANH HÙNG TRONG TRẬN CHIẾN ĐẤU BẢO VỆ GẠC MA NĂM 1988

                                         Mặt Trời

Ngày 14 tháng 3 năm 1988, trong trận chiến đấu bảo vệ Gạc Ma trên quần đảo Trường Sa, vào thời khắc sinh tử, thuyền trưởng Vũ Huy Lễ, sau này là đại tá - Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân, người đã mưu trí hạ lệnh mở hết tốc lực, phi thẳng tàu HQ505 lên đảo, trở thành pháo đài kiên cố bảo vệ đảo. Ông là nhân chứng trong cuộc chiến tại cụm đảo Gạc Ma, Cô Lin, Len Đao năm 1988. Trong thời khắc quyết định, ông dứt khoát chỉ huy đưa bằng được tàu lao thẳng lên đảo Cô Lin. Nhờ thế, đảo được giữ, nhiều đồng đội bị thương trong trận hải chiến được cứu thoát. Dù đã hơn một phần tư thế kỷ trôi qua nhưng khi được hỏi về trận chiến này, vị đại tá trên 70 tuổi vẫn bồi hồi và phải mất một lúc lâu ông mới cất lên lời.

Theo thuyền trưởng Vũ Huy Lễ, thời điểm đó tàu HQ505 đang thực thi nhiệm vụ đưa bộ đội công binh và vật tư công trình đến đảo Đá Lớn. Vừa hoàn thành công việc thì sáng ngày13 tháng 3 năm 1988, tàu nhận được lệnh đến đảo Cô Lin thực hiện nhiệm vụ đóng giữ, bảo vệ đảo Gạc Ma và Cô Lin. Lúc 09h00 ngày 13 tháng 3, tàu HQ604 do đại úy Vũ Phi Trừ làm thuyền trưởng và tàu HQ505 do thiếu tá Vũ Huy Lễ làm thuyền trưởng được lệnh từ đảo Đá Lớn tiến về phía Gạc Ma, Cô Lin. 06h30 sáng ngày 14 tháng 3 năm 1988, sau khi tàu HQ604 bị bắn chìm, 3 tàu chiến của Trung Quốc liên tục nã pháo vào tàu HQ505. Tàu bị trúng đạn vào buồng máy bên phải, hỏng máy trôi ra xa đảo Cô Lin gần 1 hải lý. Tất cả các khoang máy đều bốc cháy dữ dội, điện tắt tối om, nước và dầu tràn lênh láng. Tàu có xu hướng nghiêng, khả năng chìm trên vùng biển sâu 1.000 m. Trong thời khắc sinh tử, thuyền trưởng Lễ nhận định, nếu tàu HQ505 chìm, cán bộ chiến sĩ hy sinh, tàu mất, đảo không giữ được. Vì thế, ông quyết định bằng mọi giá phải giữ được tàu. Chỉ trong vòng 3-4 phút, ông yêu cầu anh em kỹ thuật tập trung sửa máy tàu. Khi sửa xong, ông lệnh chạy cả 2 máy, một tiến, một lùi để mũi tàu hướng về đảo Cô Lin. Gần đến Cô Lin, ông hạ lệnh mở hết tốc lực, cho tàu HQ505 phi thẳng lên đảo. Lúc này tàu HQ505 nằm gác 1/3 thân trên đảo và trở thành pháo đài kiên cố giữ đảo. Thuyền trưởng Vũ Huy Lễ lập tức lên kế hoạch, nếu đối phương đánh tàu, chiếm đảo, bộ đội sẽ dùng súng bộ binh để chiến đấu.

Sau khi đưa 5 chiến sĩ trên tàu bị thương lên đảo Cô Lin để cấp cứu, thuyền trưởng Lễ cùng nhiều đồng đội khác đưa xuồng cứu sinh quay lại đảo Gạc Ma để cứu vớt đồng đội. Bị lính Trung Quốc dùng súng AK bắn trước mũi xuồng ngăn cản nhưng thuyền trưởng Vũ Huy Lễ vẫn cùng đồng đội kiên cường cứu trợ đồng đội. Suốt buổi sáng hôm ấy, họ vớt được 44 thương binh và tử sĩ rồi đưa về đảo Sinh Tồn để cứu chữa, mai táng. Đến tối ngày 14 tháng 3 năm 1988, thuyền trưởng Vũ Huy Lễ cùng 9 người nữa ở lại tàu, giữ đảo và luôn trong trạng thái chiến đấu.

Không chỉ thiếu thốn thực phẩm, tiếp tế khó khăn, các chiến sĩ giữ đảo Cô Lin luôn phải đối diện với căng thẳng về tinh thần. Ngày nào đối phương cũng quấy nhiễu, cho tàu chiến đến đe dọa, kêu gọi đầu hàng.  Tuy nhiên, ông kể, anh em càng quyết tâm bảo vệ đảo. Dù có thể rút về đảo Sinh Tồn nghỉ ngơi, phục hồi sức khỏe nhưng thuyền trưởng Lễ và đồng đội đã bám trụ lại đảo Cô Lin đến tháng 6 năm 1988. Khi các hành động khiêu khích của hải quân Trung Quốc đã giảm và chủ quyền trên đảo Cô Lin được giữ vững. 

Quyết định dùng chính con tàu dài gần 100m, rộng 38m làm pháo đài giữ đảo Cô Lin sau này được đánh giá là quyết định trọng đại, táo bạo và chính xác của thuyền trưởng Vũ Huy Lễ. Năm 1989, tập thể tàu HQ505 và thuyền trưởng Vũ Huy Lễ được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân. Nhiều chiến sĩ khác được thưởng huân chương chiến công các hạng.  Nhắc lại trận hải chiến năm xưa, vị thuyền trưởng con tàu anh hùng HQ505 chia sẻ “Chúng tôi muốn các thế hệ mai sau không bao giờ quên ngày 14 tháng 3 năm 1988, không bao giờ quên những người đã ngã xuống vì quê hương, không bao giờ quên Gạc Ma, một phần máu thịt của Tổ quốc”./.