BỘ MẶT MỚI CỦA CHIẾN LƯỢC “DIỄN BIẾN HÒA BÌNH”

TRONG CỤC DIỆN THẾ GIỚI HIỆN NAY

                                                        Mặt Trời

 “Diễn biến hòa bình” là chiến lược cơ bản của chủ nghĩa đế quốc và các thế lực thù địch nhằm lật đổ chế độ chính trị - xã hội của các nước tiến bộ, trước hết là các nước xã hội chủ nghĩa từ bên trong, chủ yếu bằng các biện pháp phi quân sự. Nhìn lại quá trình hình thành, phát triển của “diễn biến hòa bình”, ngay từ những năm cuối thập niên 40/XX, khi trật tự thế giới hai cực đối đầu dần hình thành; những tư tưởng về “diễn biến hòa bình” đã ra đời để hỗ trợ cho các đòn tiến công quân sự, nằm trong chiến lược “ngăn chặn” sự phát triển của chủ nghĩa xã hội. Theo thời gian, những tư tưởng ấy ngày càng được coi trọng và đến cuối thập niên 80/XX, nó đã phát triển chính thức trở thành một chiến lược - bộ phận chủ yếu trong chiến lược toàn cầu “vượt trên ngăn chặn”. Sau khi chiến tranh Lạnh kết thúc, trật tự thế giới hai cực đối đầu bị phá vỡ, thế giới chuyển mình vào thời kỳ hội nhập trong xu thế toàn cầu hóa dưới sự tác động của cuộc cách mạng khoa học và công nghệ. Lúc này “diễn biến hòa bình” có sự điều chỉnh về phương thức, thủ đoạn, khoét sâu thoái trào của chủ nghĩa xã hội; chủ yếu thông qua “thẩm thấu hòa bình”, “ngoại giao thân thiện”, hợp tác kinh tế, trao đổi thương mại... để “hoàn thành mục tiêu” xóa bỏ các nước xã hội chủ nghĩa còn lại, xác lập lại trật tự thế giới đơn cực do chủ nghĩa đế quốc lãnh đạo, chi phối. Bước sang thế kỷ XXI, thế giới chứng kiến nhiều sự thay đổi sâu sắc; cùng với sự dịch chuyển trọng tâm quyền lực từ Tây sang Đông, các nước lớn điều chỉnh chiến lược, thực hiện can thiệp linh hoạt hơn, kiềm chế, ngăn chặn lẫn nhau để xác lập vị thế; hợp tác, cạnh tranh, sự va chạm, cọ xát, đấu tranh và sự tùy thuộc lẫn nhau giữa các nước, các trung tâm quyền lực ngày càng gia tăng. Những biểu hiện của chủ nghĩa dân tộc cực đoan, cường quyền, áp đặt ngày càng nổi lên trong quan hệ quốc tế; các thể chế đa phương, các quốc gia, dân tộc đang đứng trước những cơ hội và thách thức mới. Trong bối cảnh diễn biến phức tạp, khôn lường đó, để thực hiện mưu đồ của mình, các thế lực thù địch tiếp tục điều chỉnh chiến lược “diễn biến hòa bình”, làm nó mang một bộ mặt mới, ngày càng bộc lộ rõ tính chất phản cách mạng, sự tinh vi, xảo quyệt và vô cùng thâm độc.

Thứ nhất, chủ thể và lực lượng tiến hành “diễn biến hòa bình” đa dạng, phức tạp, đan xen, không đồng nhất. Chủ thể tiến hành “diễn biến hòa bình” hiện nay là chủ nghĩa đế quốc, các thế lực thù địch, các nước theo chủ nghĩa dân tộc hẹp hòi với tư tưởng bành trướng, bá quyền. Để xác lập vị thế vượt trội hoặc tranh giành lợi ích, ảnh hưởng trong trật tự thế giới mới, một số nước lớn sẽ “thâu tóm” hoạt động của các tổ chức, diễn đàn quốc tế, khu vực để lôi kéo, khống chế nước khác vào vòng kiềm tỏa của mình. Trong một số trường hợp cụ thể, nước lớn sẽ bất chấp luật pháp quốc tế, trắng trợn xâm phạm chủ quyền, can thiệp thô bạo vào nội bộ nước khác bằng tổng hợp các biện pháp để thay đổi bộ máy cầm quyền hoặc lật đổ chế độ chính trị theo hướng có lợi cho chúng. Với chủ thể được mở rộng, lực lượng tiến hành sẽ là “đại quân công chúng” ngay trong nội bộ đối phương. Đó là những kẻ “theo đóm ăn tàn”, nội gián, tay sai đã được huấn luyện trở thành những “kỹ sư lành nghề” lật đổ chế độ chính trị của đối phương; là những đối tượng cơ hội chính trị, thoái hoá, biến chất, các phần tử phản động, lưu manh, bất mãn đội lốt các chức sắc, chức việc, già làng, trưởng bản, trưởng hội… chờ cơ hội là “ngóc đầu”, “lột xác”; trong đó có cả quần chúng nhẹ dạ bị mua chuộc, lừa gạt, ép buộc tham gia làm bình phong, lá chắn. Lực lượng này khi bị lôi kéo, kích động hợp thành “đại quân công chúng” tại chỗ, vẫn luôn chịu sự chỉ đạo của các “chuyên gia chống cộng” bên ngoài và đương nhiên đó hoàn toàn không phải là quần chúng theo đúng nghĩa là lực lượng cách mạng. Đây là vấn đề hết sức nguy hiểm, nhất là trong trường hợp số đông quần chúng nhân dân đã bị mê hoặc, tin theo lời hứa hão huyền bằng các khẩu hiệu lòe bịp, đã sập bẫy dương sẵn của những trung tâm quyền lực, các tổ chức phản động quốc tế luôn rắp tâm “đục nước béo cò”, nhăm nhe tạo cớ can thiệp, chống phá.

Thứ hai, đối tượng chống phá của “diễn biến hòa bình” có sự phát triển mới, phương thức tiến hành đã có sự chuyển đổi. “Diễn biến hòa bình” hiện nay mở rộng sang các nước có chế độ chính trị mà chủ thể tiến hành cho là không phù hợp với lợi ích của chúng. Đó là những nước độc lập, có chủ quyền nhưng “cứng đầu”, “không cùng quỹ đạo”, không tuân theo sự chỉ huy, chỉ đạo của chúng, không có lợi cho chúng trong giải quyết các vấn đề quốc tế. Đặc biệt, trọng tâm chống phá của chiến lược “diễn biến hòa bình” hiện nay là các nước có địa chính trị - kinh tế - quân sự chiến lược quan trọng; nằm ở vị trí phức tạp, nhạy cảm hoặc ở những khu vực đang có sự tranh giành ảnh hưởng, tranh chấp gay gắt về lợi ích, chủ quyền trên thế giới. Tính đa dạng, phức tạp, đan xen không đồng nhất giữa chủ thể và đối tượng được thể hiện trong mối quan hệ này, phạm vi này là chủ thể tiến hành, có thể trong mối quan hệ khác, phạm vi khác lại là đối tượng chống phá. Phương thức chống phá của “diễn biến hòa bình” đã chuyển trọng tâm từ bên ngoài tác động vào bên trong sang tiến hành các hoạt động chống đối tại chỗ, thúc đẩy “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” ngay trong nội bộ đối phương.

Thứ ba, mục tiêu chính trị của chiến lược “diễn biến hòa bình” trong cục diện mới của thế giới có sự thay đổi. Mục tiêu của “diễn biến hòa bình” là lật đổ chế độ chính trị xã hội của các nước “không cùng quỹ đạo” nhưng do sự tác động của các mối quan hệ phức tạp, đa tầng nấc giữa các nước, các tổ chức, sự chế ước của các quy tắc, chế định quốc tế, khu vực; khi chưa lật đổ được chế độ chính trị thì “diễn biến hòa bình” sẽ nhằm đến mục tiêu thay đổi đường lối, chính sách; cài cắm lực lượng thân cận vào bộ máy cầm quyền; làm phức tạp hóa thành phần lãnh đạo; thay đổi tính chất quốc gia, dân tộc khác theo hướng phục vụ lợi ích của chủ thể tiến hành. Trong đó, thay đổi bộ máy cầm quyền nước khác là mục tiêu trọng yếu hiện nay và để làm được điều này, “diễn biến hòa bình” đã có những biến thái mới gắn với “công nghệ lật đổ” cực kỳ tinh vi, phản động.

Thứ tư, từ sự mở rộng về mục tiêu làm cho động cơ chính trị của chiến lược “diễn biến hòa bình” cũng có sự mở rộng và thay đổi theo. Trước kia, “diễn biến hòa bình” chủ yếu là đấu tranh ý thức hệ chính trị giai cấp; đấu tranh giữa hai con đường xã hội chủ nghĩa và tư bản chủ nghĩa. Hiện nay, nó mở rộng và chuyển sang đấu tranh vì lợi ích dân tộc cục bộ, hẹp hòi; cạnh tranh chiến lược để xác lập vị thế; đấu tranh để khẳng định vai trò nước lớn, bành trướng, cường quyền.

Thứ năm, biện pháp tiến hành “diễn biến hòa bình” hiện nay, các thế lực thù địch sử dụng “công cụ mềm”, “quyền lực thông minh” thay cho chính sách “cây gậy” và “củ cà rốt” (“mũi tên” và “cành ô liu”) kém hiệu quả. Đây là những biện pháp mới, rất linh hoạt, mang tính tổng hợp trên các phương diện và nảy sinh trong sự trỗi dậy của trào lưu dân túy, xu hướng bảo hộ thương mại trong quan hệ quốc tế. Cách thức tiến hành rất tinh vi, khó nhận diện; có lúc dụ dỗ, mua chuộc bằng vật chất, thả lợi ích để “nhử mồi” bằng các hợp đồng kinh tế - thương mại; lúc thì núp dưới danh nghĩa hoạt động từ thiện, nhân đạo; có khi kêu gọi mở rộng tự do, dân chủ, nhân quyền, thúc đẩy quan hệ đối tác; đòi thực hiện đa nguyên chính trị, đa đảng đối lập; nhiều khi lại ngấm ngầm thao túng, khống chế về kinh tế - tài chính, từng bước ép buộc đối phương lệ thuộc về chính trị. Nhịp điệu chống phá phát triển êm đều, từ từ, dần dần theo cách “mưa dầm thấm lâu”. Phương châm hành động mềm dẻo, linh hoạt, “đối thoại thay đối đầu”, “bắt tay thay súng đạn”; không phô trương rầm rộ; nhìn hình thức biểu hiện bên ngoài ít khốc liệt, không tàn phá như chiến tranh vũ lực; thậm chí có vẻ rất “gần gũi”, “thân thiện” trong một “thế giới phẳng” nhưng bản chất thì đang âm thầm đẩy đối phương xuống đáy “vũng lầy” của sự khủng hoảng và dẫn đến đổ vỡ ngay từ bên trong; hữu hiệu hơn chính sách “cây gậy” cứng rắn và “củ cà rốt” rất tốn kém nhưng ít có hiệu quả trước kia rất nhiều lần.

Cho dù có “khoác tấm áo mới” thì bản chất của “diễn biến hòa bình” vẫn là một kiểu “chiến tranh không có tiếng súng” nhưng vô cùng nguy hiểm với tính chất chính trị phản động, dân tộc chủ nghĩa, toàn cầu, phi vũ trang. Đã từng cay đắng thất bại trong chiến tranh, nay các thế lực thù địch lớn tiếng tuyên bố sẽ “thắng trong hòa bình”, “thắng bằng kinh tế thị trường” nên theo đó, Việt Nam vẫn là tiêu điểm, vẫn hội tụ đủ các yếu tố là một trọng tâm chống phá của những thủ đoạn mới trên đây. Bởi vì, là một nước xã hội chủ nghĩa luôn tiên phong trong phong trào độc lập dân tộc, không chịu lệ thuộc vào bên ngoài; Việt Nam có địa kinh tế - chính trị - quân sự chiến lược quan trọng trong khu vực, lại nằm ở vị trí nhạy cảm, trung tâm của cạnh tranh chiến lược gay gắt giữa các nước lớn. Hơn nữa, thành tựu trong hơn 30 năm tiến hành công cuộc đổi mới, hội nhập quốc tế đã tăng cường vị thế, uy tín, tiềm lực, thực lực và sức mạnh tổng hợp của đất nước nhưng trong nội bộ hiện tượng suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, tiêu cực, tệ nạn xã hội... còn diễn biến khá phức tạp. Thêm vào đó, thay đổi được chế độ chính trị xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam, các thế lực thù địch sẽ có nhiều lợi thế khi thực hiện các mưu đồ chính trị mới trong thế giới đương đại. Vì vậy, đấu tranh phòng, chống “diễn biến hòa bình” vẫn là cuộc đấu tranh giai cấp, đấu tranh dân tộc, tiếp tục diễn ra vô cùng phức tạp, quyết liệt trên tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội.