NGUYÊN TẮC TẬP TRUNG DÂN CHỦ NHƯ “CHÌA KHÓA” ĐỂ GIỮ VỮNG BẢN CHẤT CÁCH MẠNG

Lịch sử ra đời, tồn tại và phát triển của các chính đảng cộng sản nếu phải viết thật ngắn gọn thì chắc chắn không thể thiếu hai cụm từ “tập trung dân chủ” và “chi bộ”. Tại Đại hội II của Đảng Công nhân dân chủ xã hội Nga năm 1903, Lênin đã đấu tranh không khoan nhượng với bè phái cơ hội của Mác tốp để giữ gìn bản chất giai cấp công nhân của Đảng. Mác tốp đưa ra điều kiện kết nạp Đảng là: “Tất cả những người nào thừa nhận cương lĩnh của đảng, ủng hộ đảng bằng những phương tiện vật chất và tự mình giúp đỡ đảng một cách đều đặn, dưới sự chỉ đạo của một trong những tổ chức của đảng (chi bộ) thì đều được coi là đảng viên của Đảng Công nhân Dân chủ Xã hội Nga”. Còn Lênin, trung thành với những vấn đề nguyên tắc của đảng cộng sản mà Mác-Ăng ghen đã vạch ra trước đó, kiên quyết đưa ra điều kiện kết nạp đảng là: “Tất cả những người nào thừa nhận cương lĩnh của đảng và ủng hộ đảng bằng những phương tiện vật chất cũng như bằng cách tự mình tham gia một trong những tổ chức của đảng, thì được coi là đảng viên của đảng”.

Sự khác biệt căn bản trong điều kiện của Lênin và Mác tốp chính là ở chỗ, Lênin yêu cầu đảng viên phải tự giác sinh hoạt, chịu sự quản lý của một chi bộ cụ thể, còn Mác tốp thì không đòi hỏi đảng viên phải như vậy, đảng viên không phải sinh hoạt, không chịu sự quản lý của một chi bộ cụ thể mà chỉ đặt dưới sự chỉ đạo của một tổ chức đảng nào đó. Chính Lênin đã đặt câu hỏi cho Mác tốp: Bằng cách nào có thể chỉ đạo được một người nằm ngoài tổ chức của mình? Làm sao biết họ có giữ được phẩm chất của đảng viên nếu không tham gia sinh hoạt trong một chi bộ cụ thể? Bằng sự kiên trì đấu tranh giữ gìn nguyên tắc tập trung dân chủ và yêu cầu đảng viên phải tự giác tham gia sinh hoạt trong một chi bộ cụ thể, qua nhiều kỳ đại hội, Lênin đã dần thắng thế, những người ủng hộ Lênin đã chiếm đa số (Bolshevik) dẫn đến sự ra đời của Đảng Bolshevik Nga năm 1912. Và cũng từ đó, nguyên tắc tập trung dân chủ trở thành “chiếc khóa” để giữ gìn bản chất giai cấp công nhân của đảng cộng sản, chi bộ là “chiếc chìa khóa” để vận hành “chiếc khóa” bảo vệ “tài sản quý nhất” của những người cách mạng.

Ngày nay, ngay cả các chính đảng không cộng sản cũng nghiên cứu và vận dụng nguyên lý “khóa và chìa” này để xây dựng đảng chính trị cầm quyền vững mạnh. Đảng Nhân dân hành động (PAP) Singapore là một ví dụ. Đây là đảng liên tục cầm quyền, đã dẫn dắt đất nước Singapore thành công ngoạn mục trong phát triển kinh tế. PAP đã tổng kết, họ có được điều đó nhờ có cương lĩnh rõ ràng, hợp với lòng dân; có các quy định chặt chẽ để quản lý, phòng ngừa, xử lý vi phạm của đảng viên; hệ thống tổ chức đảng chặt chẽ theo 3 cấp (trung ương, quận và chi bộ); đảng viên dù ở cấp nào khi vi phạm đều bị xử lý nghiêm minh. 

Thấm nhuần Chủ nghĩa Mác-Lênin, trong suốt quá trình lãnh đạo xây dựng Đảng ta, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn nhấn mạnh vai trò của chi bộ với những câu nói rất giản dị: “Đảng mạnh là do các chi bộ tốt”, “Chi bộ tốt thì mọi việc đều tốt”. Người cho rằng, mỗi đảng viên phải thực hành tự phê bình và phê bình như “soi gương, rửa mặt hằng ngày” và tiến hành tự phê bình và phê bình thì không nơi nào có thể làm tốt hơn chi bộ. Thực tiễn trong Đảng ta hiện nay, chi bộ (bao gồm chi bộ cơ sở và chi bộ trực thuộc tổ chức cơ sở đảng) được tổ chức theo nơi ở hoặc nơi làm việc của đảng viên, là tổ chức hạt nhân của đảng, nơi mà các đảng viên có thể hiểu nhau một cách sâu sắc và đầy đủ nhất.

Điều lệ Đảng (do Đại hội XI thông qua) hiện hành quy định tại Điều 8: “Đảng viên bỏ sinh hoạt chi bộ hoặc không đóng đảng phí ba tháng trong năm mà không có lý do chính đáng” thì “chi bộ xem xét, đề nghị lên cấp có thẩm quyền xóa tên trong danh sách đảng viên”. Tháng 12-2017, Ủy ban Kiểm tra Trung ương đã đề nghị xóa tên trong danh sách đảng viên ông Lê Phước Hoài Bảo, Giám đốc Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Quảng Nam bởi “ý thức tổ chức kỷ luật kém; vi phạm nguyên tắc tổ chức sinh hoạt của Đảng, bỏ sinh hoạt Đảng nhiều tháng, không chuyển sinh hoạt Đảng theo quy định trong thời gian đi học thạc sĩ tại nước ngoài". Đây là một việc không ai mong muốn, nhưng vì kỷ cương, kỷ luật của Đảng nên được dư luận đồng tình, hoan nghênh. Sự nghiêm minh của Ủy ban Kiểm tra Trung ương qua vụ việc này cũng cho thấy, Đảng ta rất kiên quyết trong việc giữ gìn nguyên lý “khóa và chìa” để phòng, chống căn bệnh suy thoái tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống cùng những biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong cán bộ, đảng viên.

                                                                                                              Sự Thật