PHÁT TRIỂN KHOA HỌC, CƠ CHẾ, CHÍNH SÁCH THỰC HIỆN NHIỆM VỤ QUỐC PHÒNG, AN NINH TRONG TÌNH HÌNH MỚI

Nhân Trần

Để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới, nhất là trong điều kiện cuộc cách mạng khoa học - công nghệ phát triển mạnh mẽ thì vấn đề phát triển, hoàn thiện lý luận về quốc phòng, quân sự, an ninh, khoa học nghệ thuật quân sự, nghệ thuật bảo vệ an ninh quốc gia; cơ chế, chính sách thực hiện nhiệm vụ quốc phòng, an ninh là hết sức quan trọng. Nhận thức sâu sắc điều đó, của Đảng xác định: “Tiếp tục nghiên cứu, phát triển lý luận về quốc phòng, quân sự, an ninh, nghệ thuật quân sự, nghệ thuật bảo vệ an ninh quốc gia, an ninh xã hội trong tình hình mới. Nâng cao năng lực dự báo chiến lược, giữ vững thế chủ động chiến lược; không để bị động, bất ngờ trong mọi tình huống”. Đẩy mạnh nghiên cứu làm rõ những vấn đề mới, nhất là cục diện quan hệ, xu thế vận động và phát triển của tình hình thế giới, khu vực tác động đến quốc phòng, quân sự, an ninh của đất nước. Căn cứ vào những tác động đó để chỉ đạo phát triển toàn diện khoa học công nghệ quân sự, an ninh; khoa học kỹ thuật quân sự, an ninh; khoa học nghệ thuật quân sự, an ninh; khoa học xã hội nhân văn quân sự… đáp ứng yêu cầu bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới. Thông qua công tác nghiên cứu, phát triển lí luận, khoa học, nghệ thuật quân sự, an ninh để nâng cao năng lực dự báo, đánh giá đúng tình hình, tham mưu chiến lược đúng, trúng, giữ quyền chủ động trong xử trí các vấn đề phát sinh, không để đất nước bị động, bất ngờ trong mọi tình huống. Đồng thời, “đổi mới và nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác giáo dục, bồi dưỡng kiến thức quốc phòng, an ninh cho cán bộ, công chức, viên chức và cho toàn dân, bảo đảm phù hợp với từng đối tượng. Chú trọng giáo dục, thống nhất, nâng cao nhận thức về đối tác và đối tượng; nắm vững đường lối, quan điểm, yêu cầu nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới”.

Trong đó, kết quả nghiên cứu, phát triển, hoàn thiện lý luận, khoa học, nghệ thuật quân sự, an ninh nổi bật nhất trong nhiệm kỳ Đại hội XII là chúng ta đã xây dựng, ban hành, thực hiện đồng bộ hệ thống các chiến lược về quốc phòng, an ninh, bảo vệ Tổ quốc. Trên cơ sở chủ trương mà Văn kiện Đại hội X xác định: “Khẩn trương chỉ đạo xây dựng và ban hành các chiến lược quốc gia: Chiến lược quốc phòng, chiến lược an ninh và các chiến lược chuyên ngành khác”. Trong nhiệm kỳ Đại hội XII, Đảng đã lãnh đạo, chỉ đạo xây dựng, ban hành, triển khai thực hiện: Chiến lược quốc phòng Việt Nam (Theo Nghị quyết số 24-NQ/TƯ ngày 16/4/2018), Chiến lược quân sự Việt Nam (Theo Kết luận số 31-KL/TƯ ngày 16/4/2018), Chiến lược bảo vệ an ninh quốc gia (Theo Nghị quyết số 51-NQ/TƯ ngày 05/9/2019), Chiến lược bảo vệ biên giới quốc gia (Theo Nghị quyết số 33-NQ/TƯ ngày 28/9/2018), Chiến lược bảo vệ Tổ quốc trên không gian mạng (Theo Nghị quyết số 29-NQ/TƯ ngày 25/7/2018), Chiến lược an ninh mạng quốc gia (Theo Nghị quyết số 30 ngày 25/7/2018)… Vì vậy, về phương hướng những năm tới, Văn kiện Đại hội XIII đã chỉ rõ: “Tiếp tục triển khai thực hiện toàn diện, đồng bộ Chiến lược bảo vệ Tổ quốc, Chiến lược quốc phòng, Chiến lược quân sự, Chiến lược bảo vệ an ninh quốc gia, Chiến lược bảo vệ biên giới quốc gia, Chiến lược bảo vệ Tổ quốc trên không gian mạng, Chiến lược an ninh mạng quốc gia và các chiến lược quốc phòng, an ninh chuyên ngành khác”.

Đặc biệt, Đảng ta nhấn mạnh, trong thời gian tới, cần đặc biệt coi trọng “bổ sung, hoàn thiện hệ thống luật pháp, cơ chế, chính sách về quốc phòng, an ninh và liên quan đến quốc phòng, an ninh trong điều kiện mới”. Trong những năm qua, Đảng, Nhà nước ta luôn quan tâm đặc biệt lãnh đạo, chỉ đạo hoàn thiện cơ chế, chính sách để huy động, khai thác các nguồn lực đáp ứng và thực hiện nhiệm vụ quốc phòng, an ninh và có những chuyển biến rất quan trọng. Tuy nhiên, trước những đòi hỏi của tình hình mới, nhiệm vụ mới cần tiếp tục đổi mới, phát triển tư duy về vấn đề này cho phù hợp và hiệu quả hơn trong thực tiễn, nhằm nâng cao hiệu quả thu hút, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao đáp ứng yêu cầu bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới, nhất là cơ chế huy động nguồn lực từ địa phương và nguồn lực xã hội cho xây dựng tiềm lực quốc phòng, an ninh tại các khu vực phòng thủ.

Đồng thời, Đảng đã hoàn thiện hệ thống giải pháp thực hiện nhiệm vụ quốc phòng, an ninh, bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa theo hướng tăng tính chủ động và khả thi, không để đất nước bị động, bất ngờ trong mọi tình huống. Xuyên suốt chiều dài lịch sử, dân tộc Việt Nam luôn phải đứng lên chống lại sự thôn tính, xâm lăng của các thế lực ngoại bang lớn mạnh. Chính vì vậy “lo giữ nước từ khi nước chưa nguy, trị nước từ khi chưa loạn” là tư tưởng lớn và là truyền thống quý báu của dân tộc. Kế thừa kinh nghiệm, truyền thống ấy và xuất phát từ đòi hỏi của thực tiễn, Đảng đã không ngừng bổ sung, phát triển và nâng lên tầm cao mới thành kế sách bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa. Tinh thần đó thể hiện tập trung trong hệ thống các chiến lược về quốc phòng, an ninh, bảo vệ Tổ quốc; luôn thực hiện “dĩ bất biến, ứng vạn biến, trong đó lợi ích quốc gia - dân tộc là bất biến, kiên định mục tiêu, nguyên tắc chiến lược, vận dụng sách lược mềm dẻo, linh hoạt; giữ trong ấm, ngoài êm, giữ nước từ sớm, từ xa, từ khi nước chưa nguy”. Trên cơ sở đó, Đại hội XIII tiếp tục làm sâu sắc hơn bằng việc xác định luôn chủ động “có kế sách ngăn ngừa các nguy cơ chiến tranh, xung đột từ sớm, từ xa”. Chủ động phát hiện sớm và xử lý kịp thời những nhân tố có thể gây đột biến, bất lợi; đồng thời, luôn chủ động chuẩn bị về mọi mặt, sẵn sàng các phương án bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ, giữ vững an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội trong mọi tình huống.

Như vậy, tư duy chiến lược của Đảng về bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa đã trở thành tư tưởng chỉ đạo, hành động xuyên suốt của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân. Bảo vệ Tổ quốc từ sớm nghĩa là về thời gian phải bảo vệ từ trước, chủ động phòng ngừa, tích cực chuẩn bị các điều kiện để bảo vệ vững chắc Tổ quốc ngay trong thời bình, khi đất nước chưa có chiến tranh, nguy biến. Bảo vệ Tổ quốc từ xa nghĩa là về không gian phải chủ động bảo vệ từ bên ngoài biên giới lãnh thổ của đất nước. Do đó, phải tập trung xây dựng đất nước thực sự vững mạnh về mọi mặt theo tinh thần “kinh tế phải vững, quốc phòng phải mạnh, thực lực phải cường, lòng dân phải yên, chính trị - xã hội ổn định, cả dân tộc là một khối thống nhất”. Không ngừng tăng cường tiềm lực quốc phòng, an ninh; triển khai đồng bộ, hiệu quả hội nhập quốc tế và đối ngoại về quốc phòng, an ninh; nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của Nhân dân; đẩy mạnh đấu tranh phòng chống tham nhũng, lãng phí, sự suy thoái về tư tưởng, chính trị, đạo đức lối sống; giải quyết tốt những vấn đề bức xúc nảy sinh trong dư luận, củng cố sự đồng thuận xã hội, xây dựng “thế trận lòng dân” vững chắc; thực hiện mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội dân chủ, công bằng, văn minh… là những biện pháp hữu hiệu để bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa./.