MỘT SỐ ĐIỂM MỚI CỦA LUẬT

BẢO VỆ BÍ MẬT NHÀ NƯỚC NĂM 2018

Sau 18 năm thực hiện Pháp lệnh bảo vệ bí mật nhà nước năm 2000, bên cạnh những kết quả đã đạt được thì vẫn còn những hạn chế nhất định. Mặt khác, trong quá trình phát triển kinh tế, văn hoá, xã hội, mở rộng đối ngoại, hội nhập quốc tế và tăng cường, củng cố quốc phòng, an ninh đã đặt ra nhiều khó khăn, yêu cầu mới ngày càng cao đối với nhiệm vụ bảo vệ BMNN trong điều kiện mới. Để tăng cường hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về bảo vệ BMNN đáp ứng yêu cầu thực tiễn mới đặt ra, ngày 15/11/2018, Quốc hội khoá 14 thông qua Luật bảo vệ bí mật nhà nước có một số điểm mới cơ bản như sau:

Xác định một số khái niệm cơ bản về BMNN, bảo vệ BMNN, lộ BMNN và mất BMNN.

Bổ sung 5 nguyên tắc bảo vệ BMNN đó là:

(1) Bảo vệ BMNN đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, sự quản lý thống nhất của Nhà nước; phục vụ nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, phát triển kinh tế - xã hội, hội nhập quốc tế của đất nước; bảo vệ lợi ích quốc gia, dân tộc, quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân.

(2). Bảo vệ BMNN là trách nhiệm của mọi cơ quan, tổ chức, cá nhân.

(3). Việc quản lý, sử dụng BMNN bảo đảm đúng mục đích, thẩm quyền, trình tự, thủ tục theo quy định của pháp luật.

(4). Chủ động phòng ngừa; kịp thời phát hiện, ngăn chặn, xử lý nghiêm hành vi vi phạm pháp luật về bảo vệ BMNN.

 (5). Bí mật nhà nước được bảo vệ theo thời hạn quy định của luật này, bảo đảm quyền tiếp cận thông tin của công dân theo quy định của pháp luật.

Xác định hợp tác quốc tế về bảo vệ BMNN được thực hiện theo nguyên tắc tôn trọng độc lập, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ, không can thiệp vào công việc nội bộ của nhau, bình đẳng và cùng có lợi.

Nội dung hợp tác quốc tế về bảo vệ BMNN bao gồm: Ký kết và tổ chức thực hiện điều ước quốc tế, thỏa thuận quốc tế về bảo vệ BMNN. Thực hiện chương trình, dự án hợp tác quốc tế về bảo vệ BMNN. Đào tạo, nghiên cứu, ứng dụng khoa học và công nghệ, kỹ thuật phục vụ công tác bảo vệ BMNN. Phòng, chống vi phạm pháp luật về bảo vệ BMNN và hoạt động hợp tác quốc tế khác về bảo vệ BMNN.

Quy định cụ thể các hành vi bị nghiêm cấm trong bảo vệ BMNN đó là: Làm lộ, chiếm đoạt, mua, bán BMNN; làm sai lệch, hư hỏng, mất tài liệu, vật chứa BMNN. Thu thập, trao đổi, cung cấp, chuyển giao BMNN trái pháp luật; sao, chụp, lưu giữ, vận chuyển, giao, nhận, thu hồi, tiêu hủy tài liệu, vật chứa BMNN trái pháp luật. Mang tài liệu, vật chứa BMNN ra khỏi nơi lưu giữ trái pháp luật. Lợi dụng, lạm dụng việc bảo vệ BMNN, sử dụng BMNN để thực hiện, che giấu hành vi vi phạm pháp luật, xâm phạm quyền và lợi ích hợp pháp hoặc cản trở hoạt động của cơ quan, tổ chức, cá nhân. Soạn thảo, lưu giữ tài liệu có chứa nội dung BMNN trên máy tính hoặc thiết bị khác đã kết nối hoặc đang kết nối với mạng Internet, mạng máy tính, mạng viễn thông, trừ trường hợp lưu giữ BMNN theo quy định của pháp luật về cơ yếu. Truyền đưa BMNN trên phương tiện thông tin, viễn thông trái với quy định của pháp luật về cơ yếu. Chuyển mục đích sử dụng máy tính, thiết bị khác đã dùng để soạn thảo, lưu giữ, trao đổi BMNN khi chưa loại bỏ BMNN. Sử dụng thiết bị có tính năng thu, phát tín hiệu, ghi âm, ghi hình trong hội nghị, hội thảo, cuộc họp có nội dung BMNN dưới mọi hình thức khi chưa được người có thẩm quyền cho phép. Đăng tải, phát tán BMNN trên phương tiện thông tin đại chúng, mạng Internet, mạng máy tính và mạng viễn thông.

Xác định phạm vi BMNN cụ thể trên 15 lĩnh vực chủ yếu đó là: Thông tin về chính trị, quốc phòng, an ninh, cơ yếu, lập hiến, lập pháp, tư pháp, đối ngoại, kinh tế, tài nguyên, môi trường; khoa học, công nghệ, giáo dục, đào tạo, văn hóa, thể thao, thông tin, truyền thông, y tế, dân số, lao động, xã hội, tổ chức, cán bộ, thanh tra, kiểm tra, giám sát, xử lý vi phạm, giải quyết khiếu nại, tố cáo, phòng, chống tham nhũng và kiểm toán nhà nước.

Phân loại độ mật và thời hạn bảo vệ BMNN (03 độ mật), bao gồm:

(1) Bí mật nhà nước độ Tuyệt mật là BMNN liên quan đến chính trị, quốc phòng, an ninh, cơ yếu, đối ngoại, nếu bị lộ, bị mất có thể gây nguy hại đặc biệt nghiêm trọng đến lợi ích quốc gia, dân tộc là 30 năm).

(2) Bí mật nhà nước độ Tối mật là BMNN liên quan đến chính trị, quốc phòng, an ninh, cơ yếu, lập hiến, lập pháp, tư pháp, đối ngoại, kinh tế, tài nguyên và môi trường, khoa học và công nghệ, giáo dục và đào tạo, văn hóa, thể thao, thông tin và truyền thông, y tế, dân số, lao động, xã hội, tổ chức, cán bộ, thanh tra, kiểm tra, giám sát, xử lý vi phạm, giải quyết khiếu nại, tố cáo và phòng, chống tham nhũng, kiểm toán nhà nước, nếu bị lộ, bị mất có thể gây nguy hại rất nghiêm trọng đến lợi ích quốc gia, dân tộc là 20 năm.

(3) Bí mật nhà nước độ mật là BMNN liên quan đến chính trị, quốc phòng, an ninh, cơ yếu, lập hiến, lập pháp, tư pháp, đối ngoại, kinh tế, tài nguyên và môi trường, khoa học và công nghệ, giáo dục và đào tạo, văn hóa, thể thao, thông tin và truyền thông, y tế, dân số, lao động, xã hội, tổ chức, cán bộ, thanh tra, kiểm tra, giám sát, xử lý vi phạm, giải quyết khiếu nại, tố cáo và phòng, chống tham nhũng, kiểm toán nhà nước, nếu bị lộ, bị mất có thể gây nguy hại nghiêm trọng đến lợi ích quốc gia, dân tộc là 10 năm. Ban hành danh mục BMNN, xác định BMNN và độ mật của BMNN;

Quy định về sao, chụp tài liệu, vật chứa BMNN; thống kê, lưu giữ, bảo quản tài liệu, vật chứa BMNN; vận chuyển, giao, nhận tài liệu, vật chứa BMNN; mang tài liệu, vật chứa BMNN ra khỏi nơi lưu giữ; cung cấp, chuyển giao BMNN cho cơ quan, tổ chức, người Việt Nam được giao thực hiện nhiệm vụ liên quan trực tiếp đến BMNN và cơ quan, tổ chức, cá nhân nước ngoài. Tổ chức hội nghị, hội thảo, cuộc họp có nội dung BMNN của cơ quan, tổ chức Việt Nam và có yếu tố nước ngoài. Gia hạn thời hạn bảo vệ BMNN, điều chỉnh độ mật, giải mật; tiêu hủy tài liệu, vật chứa BMNN; trách nhiệm bảo vệ BMNN của cơ quan, tổ chức, người đứng đầu cơ quan, tổ chức trực tiếp quản lý BMNN và người tiếp cận, người trực tiếp quản lý BMNN.

HOA SÚNG