ĐẤU TRANH CHỐNG LUẬN ĐIỆU XUYÊN TẠC
CHỐNG THAM NHŨNG Ở VIỆT NAM
Trước sự chống phá
ngày càng điên cuồng và tinh vi trên không gian mạng, các phương tiện truyền
thông xã hội của các thế lực thù địch và những hậu quả khôn lường mà nó có thể
gây ra, Nghị quyết Hội nghị Trung ương 4 khóa XII thẳng thắn đánh giá, chúng
ta “chưa chủ động và thiếu giải pháp phù hợp để định hướng thông tin trong bối
cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng và công nghệ thông tin, mạng xã hội phát triển mạnh
mẽ. Việc quản lý thông tin còn lỏng lẻo, thiếu giải pháp đủ mạnh để đấu tranh
có hiệu quả với các thông tin sai lệch, phản bác lại những luận điệu xuyên tạc
của các thế lực thù địch, phản động, phần tử cơ hội và bất mãn chính trị”(5).
Do đó, hiện nay, công tác đấu tranh trên môi trường mạng cần được coi trọng đặc
biệt, trong đó có đấu tranh phản bác những luận điệu ngụy tuyên truyền về tham
nhũng, trên cơ sở một số quan điểm mang tính nguyên tắc sau:
Những ưu điểm và
mặt trái của các phương tiện truyền thông xã hội luôn luôn tồn tại song hành,
do đó công tác tuyên truyền phản bác các luận điệu ngụy tuyên truyền của các
thế lực thù địch trên không gian mạng là cuộc đấu tranh thường xuyên,
lâu dài, cần chủ động, có chiến lược bài bản, khoa học và phương pháp
linh hoạt. Không cường điệu hóa, nhưng cũng không được chủ quan trước những tác
động tiêu cực từ sự chống phá bằng các phương tiện truyền thông xã hội của các
thế lực thù địch. Lấy việc tận dụng những ưu thế của các phương tiện truyền
thông xã hội làm chủ đạo, thay vì phiến diện chỉ thấy các yếu tố tiêu cực, mặt
trái của nó. Từ đó, sử dụng các phương tiện này để thực hiện chức năng giám sát
và phản biện xã hội của truyền thông đại chúng trong phòng, chống tham nhũng;
lan tỏa nhanh chóng thông tin chính thống của ta tới đông đảo người dân; là
công cụ hữu hiệu để các tổ chức đảng, chính quyền và người dân gia tăng sự
tương tác, lắng nghe, sẻ chia, thấu cảm, đồng thuận; là cơ hội để thực hiện mô
hình chính quyền mở, minh bạch, thân thiện và phục vụ. Đặc biệt, các phương
tiện truyền thông xã hội là kênh thông tin tổng hợp quan trọng để đánh giá, đo
lường, nắm bắt và giải quyết các cuộc khủng hoảng thông tin nhằm bình ổn, điều
hòa các xung đột, mâu thuẫn, “điểm nóng” xã hội nảy sinh do tác động từ việc
ban hành các chính sách.
Lấy chính các
phương tiện truyền thông xã hội nhằm khắc chế thủ đoạn dùng các phương tiện
truyền thông xã hội hòng chống phá ta của các thế lực thù địch, theo phương
châm “lấy độc trị độc”. Trong đấu tranh tư tưởng hiện nay, tuyệt đối không bỏ
trống, coi nhẹ không gian mạng hay lảng tránh việc sử dụng các phương tiện
truyền thông xã hội, vô tình “nhường” trận địa cho thế lực thù địch. Cần phá
thế lan truyền thông tin của các thế lực thù địch bằng số lượng, chất lượng
thông tin tích cực. Để áp đảo được đối phương, cần xây dựng đội ngũ “chiến sĩ
thông tin mạng” đủ số lượng, vừa hồng, vừa chuyên để chủ động tham gia đấu
tranh phản bác trên không gian mạng.
Đồng thời, thay vì
tư duy cứng nhắc và cách làm cơ học thiên về “chặn”, “xóa” thông tin khi sự vụ
đã xảy ra, cần chuyển đổi thành tư duy chủ động “làm loãng” thông tin và chú
trọng các giải pháp “mềm”, nhất là trang bị kỹ năng, khả năng tự miễn dịch
thông tin cho người dùng các phương tiện truyền thông xã hội. Sử dụng đồng bộ
các giải pháp trong đấu tranh với các thế lực thù địch trên môi trường mạng,
lấy giải pháp về nghiệp vụ phản tuyên truyền là chính. Kết quả thực tiễn của
công tác phòng, chống tham nhũng của ta là yếu tố quyết định tới hiệu quả công
tác tuyên truyền, là cơ sở thuyết phục nhất phản bác lại những luận điệu ngụy
tuyên truyền của các thế lực thù địch. Từ một số quan
điểm mang tính nguyên tắc trên, xét riêng từ góc độ tuyên truyền, công tác đấu
tranh chống ngụy tuyên truyền về phòng, chống tham nhũng cần tập trung một
số giải pháp sau:
Đặc biệt, có chính
sách xây dựng, bồi dưỡng, trọng dụng những “thủ lĩnh thông tin” là cây bút chủ
lực có sức ảnh hưởng trên cộng đồng mạng (key opinion leader) từ các nhà báo,
nhà khoa học của ta. Đây là những người có tài năng, bút lực, tâm huyết, dần
tạo vị thế, thẩm quyền, uy lực ngày càng lớn trên hệ thống báo chí chính thống
và các phương tiện truyền thông xã hội, có số lượng lớn người theo dõi, đối
trọng với lực lượng phản động, bằng hệ thống bài viết có chất lượng, bút chiến
mạnh mẽ, kịp thời và đanh thép chủ động đấu tranh với các luận điệu xuyên tạc,
thù địch, có sức hấp dẫn và thuyết phục công chúng, từ đó có khả năng tham gia
dẫn dắt, định hướng, định hình dư luận xã hội, tránh để rơi vào thế bị
động.
Thứ hai, công tác thông tin và định hướng
thông tin, tuyên truyền cần nhanh nhạy, chủ động hơn, không bị động, theo đuôi
sự việc; đặc biệt cần công khai sớm, đầy đủ các thông tin về xử lý tham nhũng
cho công luận, nhất là các kết quả thanh tra, kiểm tra, xử lý các vụ, việc, vụ
án tham nhũng, kinh tế lớn, chủ động cung cấp thông tin về những vấn đề nhạy
cảm, dư luận xã hội quan tâm, giúp định hướng tốt dư luận xã hội và thể hiện rõ
sự công khai, minh bạch của Đảng, Nhà nước trong xử lý tham nhũng. Lấy tuyên
truyền về gương người tốt, việc tốt trong đấu tranh phòng, chống tham nhũng để
lấn át cái xấu, tiêu cực...
Thời gian tới, bên
cạnh việc chống phá hệ tư tưởng, các thế lực thù địch sẽ ngày càng đẩy mạnh
việc công kích vào hệ thống pháp luật của ta, nhất là với các chính sách quan
trọng liên quan tới sự phát triển của đất nước và có tác động sâu rộng tới đời
sống xã hội, hướng lái dư luận hiểu sai, hiểu ngược, tạo nhiễu loạn thông tin,
biến những chính sách cần thiết ra đời vì sự phát triển của đất nước và sự ổn
định của xã hội thành những “vấn đề nhạy cảm”, từ đó nham hiểm ngăn cản việc
ban hành những đạo luật này. Đồng thời, chúng tiếp tục lợi dụng những vấn đề
dân chủ, nhân quyền, cái gọi là “tương thích với luật pháp quốc tế” để ra sức
thúc đẩy ra đời những đạo luật liên quan về hội, biểu tình..., nhưng với ý đồ
xấu, cài cắm thông tin sai lệch một cách tinh vi, mưu toan tạo “cơ sở pháp lý”
dễ bề chống phá. Do đó, công tác tuyên truyền và định hướng tuyên truyền về sự
cần thiết ban hành các chính sách, đạo luật quan trọng, như Luật Phòng, chống
tham nhũng (sửa đổi), Luật Đất đai (sửa đổi)..., cũng như phản bác các luận
điệu xuyên tạc, cả trên báo chí và các phương tiện truyền thông xã hội, cần đi
trước một bước để tạo sự đồng thuận xã hội, tránh đi sau, bị động, có những
khoảng trống hay tuyên truyền thiếu sự thống nhất giữa các cơ quan báo chí, để
lọt các bài viết chất lượng thấp, có nhiều sở hở, thậm chí thông tin sai lệch,
dễ bị các thế lực thù địch lợi dụng...
Cần coi trọng đúng
mức việc đánh giá những tác động, rủi ro của việc ban hành các chính sách; quy
định chặt chẽ quy trình lấy ý kiến phản biện của các chuyên gia và đối tượng
chịu tác động trực tiếp của chính sách; lắng nghe dư luận xã hội. Quá trình
giải quyết các mâu thuẫn xã hội phát sinh phải dựa trên giá trị quan hoặc sự
giao tiếp, đối thoại, thay cho sự áp đặt hay lối thỏa hiệp tùy tiện; trang bị
kỹ năng xử lý, ứng biến với khủng hoảng thông tin cho cấp ủy, chính quyền các
cấp.
Thứ ba, khoanh vùng các tổ chức, đối tượng
đầu sỏ chống phá ta để chặn, xóa thông tin trên các phương tiện truyền thông xã
hội theo từ khóa, theo tuyến vật lý, vị trí địa lý, cụm máy chủ, tên miền...;
điều tra, truy tìm dấu vết phát tán thông tin, lưu trữ lịch sử thông tin để xử
lý nghiêm minh theo quy định pháp luật những đối tượng cầm đầu nhằm răn đe và
ngăn chặn từ gốc các thông tin bẩn, xấu độc. Đây là giải pháp ngăn chặn cần
thiết được nhiều quốc gia trên thế giới thực hiện nhằm bảo vệ an toàn, an ninh
mạng và đã được quy định rõ tại Luật An toàn thông tin mạng, Luật An ninh mạng
của nước ta.
Mặt khác, hiện
nay, các công ty như Google, Facebook thực tế đã có rất nhiều máy chủ đặt ở
Việt Nam; thông tin được lưu trữ, chia sẻ, sao lưu, khôi phục, nhân bản tự động
hoặc tự động tạo tài khoản nhờ công nghệ điện toán đám mây, trí tuệ nhân
tạo..., nên khó lòng chặn, lọc được. Mặc dù chúng ta tích cực làm việc với các
nhà cung cấp dịch vụ truyền thông xã hội về yêu cầu gỡ bỏ những thông tin xấu
độc, nhưng do lượng thông tin quá lớn, nên thường thông tin đã phát tán mới đề
nghị lọc, chặn. Hơn nữa, những ràng buộc của các điều ước quốc tế, sự khác nhau
về quan điểm chính trị... cũng khiến việc gỡ bỏ chưa đạt được mong muốn.
Do đó, cần chủ
động, tích cực và thường xuyên làm loãng thông tin xấu độc bằng các biện pháp
kỹ thuật và nghiệp vụ. Khi có thông tin xấu độc, ta cần tạo dựng cơ số những
thông tin tương tự, nhưng có nội dung tích cực, để làm chìm đi thông tin xấu
độc. Về mặt kỹ thuật, có thể tận dụng ngay công cụ tìm kiếm Google, tối ưu hóa
tìm kiếm (SEO) để làm nổi thông tin phản bác lên trên thông tin xấu độc. Công
việc trên cần một bộ phận trực “tác chiến” liên tục trên không gian mạng. Lực
lượng này đưa thông tin tích cực tới cộng đồng, thúc đẩy việc chia sẻ (like,
share) để phủ thông tin tốt lên các phương tiện truyền thông xã hội.
Thứ tư, xây
dựng các “thiết chế ảo” trên
các phương tiện truyền thông xã hội, như các diễn đàn, hội nhóm, fanpage, câu
lạc bộ... theo tâm lý, sở thích, nhu cầu cá nhân, có chất lượng, thu hút được
nhiều hội viên, thành viên, tạo thành những cộng đồng mạng rộng lớn, từ đó khéo
léo điểm xuyết việc xen ghép những định hướng tuyên truyền của ta trong các nội
dung trao đổi, thảo luận, sinh hoạt trên không gian trực tuyến. Đây là cách
thức thu hút người dùng một cách tự nhiên và tuyên truyền hiệu quả hơn so với
việc tạo lập ngay từ đầu các kênh, diễn đàn, sản phẩm truyền thông xã hội mang
tính chính trị, có phần khô cứng, ít thành viên tham gia; cũng phù hợp với quan
điểm sử dụng chính nền tảng các kênh truyền thông xã hội phổ biến nhất hiện nay
trên thế giới và ở Việt Nam để phản tuyên truyền đối với các thế lực thù địch.
Chính những “thiết chế ảo” này sẽ là những nguồn phát và lan tỏa thông tin chính
xác của ta trên các phương tiện truyền thông xã hội.
Thiết lập và sử
dụng hệ thống lắng nghe và phân tích truyền thông xã hội (social
listening) để tự động dò quét, theo dõi, tổng hợp, phân tích các dòng thông tin
chủ lưu hằng ngày trên các phương tiện truyền thông xã hội. Việc nắm bắt, bao
quát những diễn biến chính trên không gian mạng là rất cần thiết để các cơ quan
chức năng của ta có thể chủ động, kịp thời xử lý khi có tình huống, nhất là với
những diễn biến, khủng hoảng nghiêm trọng. Đẩy mạnh hợp tác và đấu tranh với
các nhà cung cấp dịch vụ trên mạng viễn thông, mạng in-tơ-nét trong và ngoài
nước phải lưu trữ những dữ liệu do người sử dụng dịch vụ trong nước tạo ra tại
Việt Nam, là cơ sở, hệ thống chứng cứ để xử lý theo luật định khi có tình huống,
sự việc phát sinh. Có chiến lược xây dựng nền tảng các ứng dụng phương tiện
truyền thông xã hội trọng điểm mang thương hiệu Việt Nam, có chất lượng, sức
cạnh tranh, tính hấp dẫn, tính giáo dục và phù hợp với văn hóa dân tộc, từ đó
góp phần gia tăng năng lực tự chủ thông tin quốc gia, từng bước giảm dần sự lệ
thuộc vào các tập đoàn truyền thông lớn của nước ngoài. Đây cũng là chiến lược
phát triển dài hạn được nhiều quốc gia trên thế giới lựa chọn.
Xây dựng và ban
hành bộ quy tắc ứng xử và chuẩn mực đạo đức trên các phương tiện truyền thông
xã hội ở Việt Nam, quy định cụ thể những thái độ, hành vi nên, không nên thực
hiện, góp phần làm lành mạnh hóa và hướng tới một môi trường mạng văn minh hơn.
Đây là sự bổ trợ cần thiết cho các giải pháp kỹ thuật và pháp lý khác, lấy quy
chuẩn đạo đức và sức ép đánh giá từ dư luận xã hội để điều chỉnh các hành vi
trên không gian mạng một cách tự giác. Coi trọng việc trang bị kỹ năng sử dụng,
ứng xử trên các phương tiện truyền thông xã hội cho người dùng, trong đó có khả
năng tự sàng lọc thông tin và chối bỏ các thông tin bẩn, xấu độc, không chia sẻ
(like, share) một cách vô ý thức. Tuy nhiên, hiện nay, việc trang bị những kỹ
năng này vẫn còn bị bỏ ngỏ trong cộng đồng, nhất là trong các môi trường giáo
dục ở Việt Nam. Cần thiết xây dựng và ban hành cẩm nang về kỹ năng sử dụng và
ứng xử trên các phương tiện truyền thông xã hội để phổ biến rộng rãi, giúp
người dùng học cách làm chủ, tự bảo vệ mình trước những rủi ro truyền thông.
Đặc biệt, công
cuộc phòng, chống tham nhũng cần tiếp tục giữ vững nhịp độ, được thực hiện
quyết liệt, hiệu quả. Dựa trên hiệu quả cuộc đấu tranh chống tham nhũng cùng
việc giải quyết những vấn đề nổi cộm khác mà dư luận xã hội quan tâm, bức xúc
và dễ bị các thế lực thù địch lợi dụng, như lợi ích nhóm, chạy chức, chạy
quyền; quản lý đất đai, giải phóng mặt bằng; các vấn đề an sinh xã hội..., công
tác phản tuyên truyền sẽ có cơ sở vững chắc và thêm sức nặng để đập tan từ gốc
dã tâm chống phá và những luận điệu ngụy tuyên truyền của các thế lực thù
địch./.
----------------------------------------
(5) Văn
kiện Hội nghị lần thứ tư Ban Chấp hành Trung ương khóa XII, Văn phòng Trung
ương Đảng, Hà Nội, 2016, tr. 27
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét