"DIỄN BIẾN HOÀ BÌNH" VÀ "TỰ DIỄN BIẾN" TRONG BỐI CẢNH HIỆN NAY

Biển Rộng

Cuối thế kỷ XX, nhân loại phải giật mình cảnh tỉnh trước ba nguy cơ lớn: một là chiến tranh công nghệ cao do chủ nghĩa đế quốc tiến hành, với bộ mặt "chiến tranh sạch" nhưng đằng sau là hiểm hoạ hơn tất cả các hiểm hoạ trước; hai là "diễn biến hoà bình" cũng của chủ nghĩa đế quốc, cái công cụ đã làm tan rã những cường quốc từng là thành trì của hoà bình và cách mạng thế giới, điều mà mọi cuộc chiến tàn khốc trước đó của chủ nghĩa phát-xít không thể làm nổi; ba là "cách mạng sắc màu" - sự cộng sinh giữa "diễn biến hoà bình" và bạo loạn chính trị - mà tác giả một lần nữa không ai khác chính là chủ nghĩa đế quốc, một công cụ khác giải quyết nốt phần còn lại của chiến tranh công nghệ cao và "diễn biến hoà bình".

Có thể thấy rõ ràng là, chủ nghĩa xã hội ở Liên Xô sụp đổ không phải do chiến tranh xâm lược của chủ nghĩa đế quốc mà chính do sự trì trệ về kinh tế - xã hội cùng sai lầm của Đảng và Nhà nước, và đó chính là thất bại trước "diễn biến hoà bình". Tiếp sau sự sụp đổ của Liên Xô là sự tan rã hệ thống xã hội chủ nghĩa ở Đông Âu, rồi các cuộc "cách mạng sắc màu" - một dị bản của "diễn biến hoà bình" có kết hợp với yếu tố bạo loạn lật đổ - cũng được chủ nghĩa đế quốc thực hiện thành công ở một loạt nước. Nhìn nhận khái quát về cuộc bạo loạn lật đổ ở một số nước, có thể thấy, mặc dù có những điểm không giống nhau, nhưng "cách mạng đường phố", "cách mạng nhung", "cách mạng da cam"... chỉ là những tên gọi khác nhau để chỉ một sản phẩm "sáng tạo" của chủ nghĩa đế quốc: công nghệ giành chính quyền thông qua biểu tình. Thực chất, đây là những cuộc đảo chính lật đổ chính quyền theo kiểu dùng "bạo lực đường phố", đặc biệt nguy hiểm khi quần chúng bị kích động bởi những trung tâm quyền lực từ bên ngoài luôn rắp tâm "đục nước béo cò".

Sau khi Liên Xô và các nước xã hội chủ nghĩa Đông Âu sụp đổ, chủ nghĩa đế quốc cùng các thế lực phản động quốc tế sẽ dùng mọi thủ đoạn, kể cả màn kịch "cách mạng nhung" để chống phá các nước xã hội chủ nghĩa còn lại, trong đó có Việt Nam. Trên thực tế, đã có những dấu hiệu cho thấy chúng ta cần hết sức cảnh giác nhằm chống lại âm mưu, thủ đoạn nguy hiểm này của các thế lực thù địch, đặc biệt là giải quyết những mặt trái chắc chắn sẽ nảy sinh trong quá trình Việt Nam hội nhập nền kinh tế thế giới. "Diễn biến hoà bình" dù là một kế hoạch rất công phu của các thế lực thù địch nhưng cũng sẽ không có đất diễn nếu trong nội bộ đất nước ta không xuất hiện những điểm tựa thuận lợi cho chúng. Nói cách khác, "diễn biến hoà bình" chỉ làm công việc nhấn nút kết thúc khi quá trình "tự diễn biến" đã chuẩn bị tiền đề đầy đủ.

Để phòng, chống "diễn biến hoà bình" một cách có hiệu quả, nhất là phá vỡ các mầm mống của "tự diễn biến", thì trước hết phải có sự nhận diện thoả đáng về phương diện lý luận. Rõ ràng, không phải bất cứ sự yếu kém nào trong đời sống xã hội, thậm chí trong hệ thống chính trị và chế độ nhà nước, cũng đều thuộc về phạm trù "diễn biến hoà bình". Đối với nước ta, nói đến "diễn biến hoà bình" là nói đến âm mưu, thủ đoạn tổng thể của chủ nghĩa đế quốc và các thế lực thù địch hòng làm chuyển hoá chế độ chính trị của ta từ bên trong mà không cần phải sử dụng đến bạo lực vũ trang để can thiệp. Về thực chất, nếu chiến tranh là kế tục của chính trị bằng thủ đạon bạo lực vũ trang mang tính nhà nước thì "diễn biến hoà bình" cũng chính là kế tục của chính trị, nhưng bằng thủ đoạn phi bạo lực vũ trang. Chưa thể coi cái tính trạng thoái hoá, biến chất song chưa đụng đến chế độ chính trị và nhà nước là "diễn biến hoà bình". Tuy nhiên, chính sự thoái hoá, biến chất của đội ngũ lại là tiền đề, mầm mống của sự biến chất chế độ chính trị, và nó thuộc về phạm trù "tự diễn biến". Thành thử, "tự diễn biến" luôn cgứa đựng nội hàm rộng hơn, và khi được đẩy lên đến mức phổ biến thì chắc chắn sẽ trực tiếp dẫn thẳng đến làm biến chất chế độ chính trị. Nhìn tổng thể thì có thể thấy âm mưu, thủ đoạn của các thế lực thù địch hòng chuyển hoá chế độ ta bằng "diễn biến hoà bình" là hết sức nguy hiểm, trong đó nguy hiểm nhất là khai thác những mầm mống và khả năng "tự diễn biến" để chuyển hoá ta cả về chính trị, kinh tế, văn hoá, xã hội, đạo đức, lối sống...

"Tự diễn biến" về chính trị là quá trình mà chế độ chính trị tự “đổi màu” do Đảng bị suy yếu từ tình trạng suy thoái về chính trị, tư tưởng, đạo đức, lối sống, tệ tham nhũng và tiêu cực…, đặc biệt là tổ chức bị tự phân hoá, Đảng mất vai trò lãnh đạo chính quyền nhà nước, dẫn đến quần chúng mất lòng tin, ngả theo "phe đối lập" với chiêu bài "xã hội dân chủ", đa nguyên chính trị, đa đảng đối lập; chủ nghĩa xã hội sẽ biến dạng, chuyển hoá thành chủ nghĩa tư bản. Kể cả trong trường hợp Đảng và Nhà nước ta kiên định chủ nghĩa xã hội, nhưng một bộ phận cán bộ, đảng viên bất mãn, thì các thế lực thù địch sẽ hậu thuẫn, giúp đỡ để họ tranh thủ quần chúng, hình thành "phe đối lập", tạo dựng "ngọn cờ" thông qua đấu tranh nghị tr­ường, gây sức ép từng bước buộc ta nhượng bộ, và cuối cùng dẫn đến mất chế độ. Các hình thức chuyển hoá này là trực tiếp, nhưng khó xảy ra nếu đội ngũ cán bộ chủ trì của Đảng và Nhà nước vững mạnh, đoàn kết, luôn cảnh giác đấu tranh với các thủ đoạn chia rẽ của kẻ thù. Điều đó càng cho thấy, chống "diễn biến hoà bình" phụ thuộc rất lớn vào chống "tự diễn biến".

"Tự diễn biến" về kinh tế là cơ sở hạ tầng kinh tế do những trì trệ, yếu kém hoặc sự dễ dãi chấp nhận "giúp đỡ" một cách vô nguyên tắc mà chuyển hoá thành kinh tế thị trường tư bản chủ nghĩa, từ đó chế độ chính trị tự “đổi màu”. Sự chuyển hoá này sẽ diễn ra nếu mô hình kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa chậm phát huy tác dụng, nền kinh tế gặp khó khăn lớn, thành phần kinh tế nhà nước không giữ được vai trò chủ đạo, sự quản lý kinh tế của Nhà nước không hiệu quả. Các thế lực thù địch sẽ thúc đẩy kinh tế thị trường tự do phát triển theo hướng tư bản chủ nghĩa, đến một giai đoạn nào đó, khi sở hữu tư nhân tư bản chủ nghĩa giữ vai trò chi phối cơ sở hạ tầng kinh tế, về thực chất đã chuyển hoá thành kinh tế tư bản chủ nghĩa, thì kiến trúc thư­ợng tầng xã hội chủ nghĩa chỉ còn tồn tại trên danh nghĩa và thực sự đã “đổi màu”. Tính chất "tự diễn biến" nổi rõ ở chỗ ta mắc những sai lầm, thiếu sót trong quản lý kinh tế - xã hội, hoặc kinh tế có tăng trưởng nhưng lệ thuộc vào kinh tế tư bản; công bằng xã hội bị chà đạp, phân cực xã hội gay gắt, quần chúng nhân dân bất mãn, chống đối. Quá trình "tự diễn biến" này càng nguy hiểm trong điều kiện các thế lực thù địch có tiềm lực kinh tế mạnh hơn ta nhiều lần.

"Tự diễn biến" về xã hội là quá trình mà những tác động của mặt trái kinh tế thị trường làm cho sự phân hoá giàu nghèo gia tăng, giữa các giai cấp và tầng lớp xã hội, nhất là nhân dân lao động nói chung, thiếu sự gắn bó mật thiết về phương diện ý thức và tổ chức cộng đồng. Điều đó sẽ làm nảy sinh những mâu thuẫn xã hội mới rất phức tạp, nếu Đảng và Nhà nước chậm có những giải pháp thiết thực, đồng bộ thì rất có thể làm chuyển hoá những mâu thuẫn xã hội thành mâu thuẫn chính trị, xảy ra những biến động bất ổn về chính trị ngay trong các quan hệ xã hội. Các cuộc khiếu kiện đông người đi giải quyết những sách xã hội đơn thuần là bình thường, song khi bị kẻ thù lợi dụng rất có thể sẽ chuyển hoá thành các cuộc bạo loạn chính trị khi các thế lực thù địch lợi dụng làm bùng nổ "điểm nóng” gây biến động, phá vỡ nền tảng chính trị của chế độ ta.

"Tự diễn biến" về văn hoá - giáo dục - đào tạo thể hiện ở sự du nhập quan điểm, tư tưởng, văn hoá, lối sống, giá trị phương Tây. Một mặt, các thế thế lực thù địch thông qua các chương trình đưa cán bộ ta ra nước ngoài học tập, nghiên cứu bằng nhiều nguồn vốn khác nhau, nhất là nguồn tài trợ nước ngoài, hòng tạo ra một “thế hệ cán bộ thân phương Tây”, sau này nắm dần các cương vị trọng yếu trong nền kinh tế - xã hội và thậm chí trong hệ thống chính trị. Mặt khác, thông qua việc hợp tác đào tạo tại Việt Nam, chúng ra sức truyền bá các quan điểm xa lạ hòng gạt bỏ hệ tư tưởng cách mạng trong lập trường của giai cấp công nhân ta. Về lĩnh vực văn hoá cũng vậy, sự đề cao quá đáng chuẩn mực giá trị tư sản, hạ thấp giá trị của chủ nghĩa xã hội, đổ lỗi hoàn toàn cho chế độ chính trị về những tiêu cực trong đời sống văn hoá xã hội, hiện tuợng xuyên tạc lịch sử, bôi nhọ lãnh tụ, gieo rắc sự hoài nghi, hoang mang trong nhân dân, thậm chí lợi dụng các phương tiện truyền thông để truyền bá đa nguyên chính trị, đa đảng đối lập... cũng chính là "tự diễn biến". Để đẩy mạnh sự nghiệp đấu tranh phòng, chống "diễn biến hoà bình", rõ ràng trước hết cần có cơ thể xã hội lành mạnh, trong đó đặc biệt quan trọng là xây dựng hệ thống chính trị thường xuyên vững mạnh về mọi mặt, trước hết là vững mạnh về chính trị, tư tưởng và tổ chức. Trước hết, cần tập trung xây dựng các cơ sở chính trị vững mạnh để đủ sức phòng, chống "diễn biến hoà bình" của địch, nhất là chống lại nguy cơ tự diễn biến. Thứ hai, cần có các giải pháp hiệu quả để tăng cường công tác giáo dục cho nhân dân, trong đó giáo dục chính trị chiếm vị trí cực kỳ quan trọng. Để chống lại thủ đoạn tuyên truyền kích động "diễn biến hoà bình" của địch, dứt khoát phải có những biện pháp mạnh trong quản lý và phát huy hiệu quả hệ thống truyền thông. Thứ ba, cần phát huy tính chủ động, sáng tạo của bản thân các tầng lớp nhân dân trong phòng, chống "tự diễn biến", Để thực hiện phòng, chống "diễn biến hoà bình” cũng như phòng. chống "tự diễn biến", cần thấy rằng phương châm quan trọng nhất là phòng hơn chống, giải quyết các bức xúc, tiêu cực xã hội từ nội bộ, không để dẫn đến “điểm nóng” lan rộng trong xã hội mà kẻ thù có thể lợi dụng gây tình hình phức tạp. Các tổ chức xã hội cần góp phần tích cực kịp thời phát hiện và dập tắt những luận điệu chiến tranh tâm lý, tuyên truyền xuyên tạc của địch. Đặc biệt, tổ chức đảng cần nắm chắc tình hình đời sống, tâm tư nguyện vọng và kiến nghị của nhân dân, phát hiện những thiếu sót trong thực hiện đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước để giải quyết kịp thời.